به گزارش پایگاه خبری یزدفردا به نقل از فاکس نیوز، بر اساس گزارش بلومبرگ، افزایش چشمگیر حملونقل باری میان چین و ایران در امتداد شبکههای زمینی اوراسیا، محدودیتهای اصلی راهبرد آمریکا در اعمال فشار دریایی را آشکار کرده است. این گزارش تأکید میکند که اگرچه ایالات متحده توان بالایی در کنترل مسیرهای دریایی و اعمال فشار بر کشتیرانی دارد، اما این قدرت بهطور کامل در سراسر شبکههای زمینی اوراسیا قابل اعمال نیست.
طبق این گزارش، قطارهای باری که از مرکز چین به مقصد ایران حرکت میکنند، پیش از آغاز محاصره دریایی تقریباً هفتهای یکبار تردد داشتند، اما اکنون این روند به یک قطار در هر سه یا چهار روز افزایش یافته است. این تغییر، نشانه شکلگیری یک کانال جایگزین رو به رشد برای تجارت میان دو کشور تلقی میشود؛ کانالی که تهران از آن برای کاهش اثر فشارهای دریایی آمریکا استفاده میکند.
بلومبرگ در ادامه توضیح میدهد که این کریدور ریلی از چندین کشور مستقل، از جمله قزاقستان و ترکمنستان عبور میکند و همین مسئله، مختل کردن آن را بسیار پیچیدهتر از کنترل خطوط کشتیرانی در خلیج فارس کرده است. برخلاف مسیرهای دریایی که در معرض حضور مستقیم ناوگان نظامی آمریکا قرار دارند، این شبکه زمینی در عمق جغرافیای اوراسیا قرار گرفته و هرگونه اقدام علیه آن میتواند پیامدهای سیاسی و ژئوپلیتیکی گستردهتری به همراه داشته باشد.
تحلیلگران معتقدند هدف قرار دادن مستقیم این شبکه زمینی، خطر گسترش درگیری و تشدید تنش با چین را به همراه خواهد داشت؛ کشوری که سالها برای ایجاد مسیرهای تجاری طراحیشده بهمنظور دور زدن گلوگاههای دریایی تحت سلطه نیروی دریایی آمریکا سرمایهگذاری کرده است. همین ترکیب جغرافیا، دیپلماسی و خطر تشدید تنش، توضیح میدهد که چرا واشنگتن بهجای تلاش برای بستن مسیرهای زمینی، تمرکز اصلی خود را بر محاصره دریایی گذاشته است.
در ادامه گزارش فاکس نیوز آمده است: با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که این کریدور ریلی هنوز ظرفیت جایگزینی کامل صادرات نفت ایران را ندارد. ایزاک کاردون، پژوهشگر ارشد حوزه استراتژی چین و امنیت دریایی، در گفتوگو با فاکس نیوز دیجیتال تصریح کرد: «هیچ جایگزینی برای یک نفتکش بسیار بزرگ وجود ندارد.»
کاردون همچنین برآورد کرد که «شاید حدود ۱ درصد از صادراتی که ایران معمولاً از طریق تنگه هرمز صادر میکند، بتواند از طریق خشکی انجام شود.»
مکس میزلیش، مقام سابق وزارت خزانهداری آمریکا که بر سیاستهای تحریمی تمرکز داشته، نیز این کریدور ریلی را «قطرهای در دریا در مقایسه با صادرات سنتی نفت ایران از طریق مسیرهای ترانزیت دریایی» توصیف کرده است.
در همین حال، دونالد ترامپ هشدار داده است که اگر چین به ایران کمک نظامی ارائه کند، تعرفهای «سرسامآور» معادل ۵۰ درصد علیه پکن اعمال خواهد شد.
با وجود محدود بودن ظرفیت اقتصادی این مسیر، تحلیلگران هشدار میدهند که اهمیت راهبردی آن فراتر از حجم فعلی تجارت است. میزلیش معتقد است این شبکه ریلی «مسیری را برای چین فراهم میکند تا کالاهای حیاتی با کاربرد دوگانه یا صرفاً زیرساختهای لجستیکی نظامی» را خارج از دسترس نیروی دریایی آمریکا به ایران منتقل کند.
کاردون نیز به نگرانیهای مشابهی اشاره کرده و گفته است که این مسیر میتواند برای انتقال «قطعات پهپادها» و «مواد شیمیایی پیشساز موشک» مورد استفاده قرار گیرد.
با این حال، او تأکید کرده که این کریدور توان تحمل جریانهای اقتصادی یا نظامی در مقیاس بسیار بزرگ را ندارد. کاردون در این باره گفت: «این یک سوال مربوط به جریان است. آیا میتوان تلاشهای جنگی ایران را صرفاً با محمولههایی از چین یا از دیگر همسایگان اوراسیاییاش ادامه داد؟ و من فکر میکنم پاسخ واقعاً منفی است.»
طبق گزارش فاکس نیوز، در مجموع، اگرچه این کریدور ریلی هنوز به یک شاهراه اقتصادی کامل برای ایران تبدیل نشده، اما نشانهای از تغییر گستردهتر در معادلات ژئوپلیتیکی و اقتصادی منطقه به شمار میرود؛ تغییری که در آن چین تلاش میکند شبکههای تجاری جدیدی ایجاد کند تا فشار دریایی آمریکا را کاهش دهد و همزمان محدودیتهای توان واشنگتن در اجرای راهبردهای خود را به چالش بکشد.
کاخ سفید و پنتاگون تاکنون به درخواستها برای اظهار نظر درباره این گزارش پاسخ ندادهاند.
- نویسنده : یزدفردا
- منبع خبر : خبرگزاری فردا
سهشنبه 26,مه,2026