مراسم افتتاحيه كارگاه بين المللي تكامل فناوري  قنات و ساير سازه هاي آبي وابسته باحضور رحيم ميداني معاون وزيرنيرو در امورآب وآبفا ،  ميرمحمدي  استاندار يزد  ،  شرافت مديركل اداره  ميراث فرهنگي ، صنايع دستي وگردشگري  استان يزد، حسين غفوري مديرعامل شركت آب منطقه اي يزد و سرپرست مركز بين المللي قنات وسازه هاي تاريخي آبي ، علي اصغر سمساريزدي  دبير همايش ،جمعي از صاحبنظران  و پژوهشگران  از 10كشور جهان در مركز بين المللي قنات وسازه هاي تاريخي آبي برگزارشد.

رحيم ميداني معاون وزيرنيرو در امور آب و آبفا ابراز نمود:  اميدوارم اين كارگاه آموزشي بتواند دريچه اي به سوي ارزشهاي فرهنگي و تاريخي اين سرزمين بازكند.

وي گفت : همه ي پديده ها در معرض  گذر زمان هستند وزمان برهمه چيز مي گذرد و آن را كهنه مي كند ولي سازه هايي مثل قنات يا آثار تاريخي متعلق به گذشتگان  مشمول كهنگي نمي شود و باگذر زمان زيبايي وجذابيت خودرا ازدست نمي دهد.

  رحيم ميداني خواستار پايداري يادوخاطره قنات درذهن نسلهاي بعدي  واستفاده از آموزه هاي  برگرفته ازقنات  براي  ساختن آينده  ي بهتر ، شد.

وي ابرازداشت: كشورايران يك كشورپرجمعيت بامنابع آب محدود و پراكندگي نامناسب نسبت به توزيع جمعيت  مي باشد كه مديريت منابع آب  در آن كار آساني نيست .

وي افزود: بايد دربهره برداري واستفاده از طبيعت از همان قنات الهام گرفت.

قنات با طبيعت هم زيستي دارد و قنات آسيبي به منابع آب زيرزميني وارد نكرده اما امروزه  كشور ما بامشكل خالي شدن سفره آبهاي زيرزميني رويرواست   وبايد باهمكاري يكديگر ازاين فاجعه زيست محيطي  خارج شويم.

 آنچه در دولت جديد وبانگاه به گذشته و نگاه عبرت آموز به اين نتيجه رسيديم كه مديريت منابع آب كشور بايد بازنگري شود  وبايد به همه اصول مديريت بهم پيوسته منابع آب توجه لازم را داشت.

وي اشاره نمود: دريكي از حوضه هاي آبريز پرتنش شوراي هماهنگي باحضور همه كسانيكه  در مديريت آن حوزه حضور داشتند تشكيل شد و اگر مديريت منابع آب با مشاركت همه ذينفعان نباشد به  اهداف توسعه پايدار  دست نخواهيم يافت.

رحيم ميداني گفت: درمورد مديريت كيفيت منابع آب هم با مشكل روبروهستيم  وكشور ايران درحال صنعتي  شدن مي باشد و با معضل فاضلاب خانگي وصنعتي مواجه هستيم كه متناسب با اين تهديدات راجع به مديريت كيفيت منابع آب هم توجه لازم را بايدداشته باشيم.

وي افزود: با اعمال مديريت كارآمد به استقرار مديريت مؤثر درآب كشور وباتوجه به نيازهاي جوامع انساني و درچارچوب اصول توسعه پايدار به ظرفيتهاي اكولوژيك ، به طبيعت آسيب وارد نكنيم.

ميرمحمدي استاندار يزد  كه دراين كارگاه سخن مي گفت  ابرازداشت: تمدنهاي بشري  از آب ومنابع آبي سرچشمه گرفته وزندگي جمعي ما بااستفاده از آب آغاز مي شود.

 مردم درمناطقي مثل يزد و كرمان و سمنان ،خراسان و قم وشهرهايي كه درمناطق خشك قرارگرفته اند براي تأمين آب مصرفي خود ، فن آوري قنات  را ابداع نموده وبا ايجاد تونل وچاه هاي عمودي دسترسي به آب رابيشتر نمودند.

  استاندار يزد افزود: فن آوري قنات سيستم پايداري است كه بسته به شرايط طبيعي ، با بارندگي كمتر آبدهي قنات هم كم مي شود و بابارندگي بيشتر ميزان آبدهي قنات هم اضافه مي شودو باتوجه به اين شرايط كشاورزان نوع و سطح كشت خودراتنظيم مي كنند.

ميرمحمدي حفرچاه هاي عميق را براي حيات  قنوات مضر دانست و گفت:  چاه هاي عميق  كه منافع زودگذر را تأمين مي كنند و منافع پايدار همچون قنوات را ازبين مي برد و منافع حقيقي و حقوقي سبب شده يك منبع آب پايدار وتمدن ساز را با آسيب مواجه نمايد.

وي  پايين آمدن سطح آب سفره هاي زيرزميني بدليل برداشتهاي بي رويه  را براي قنوات مضرخواند وگفت : نبايد فن آوري پايدار قنات را به فن آوري ناپايدار تبديل نماييم.

ميرمحمدي تأكيد نمود: از تجارب گذشتگان بايد درس آموخت و بايد سيستم قنات راحفظ نمود و دراختيار بشر وآيندگان قرارداد و راه علاج براي جلوگيري از خشك شدن قناتها را يافت.

وي ادامه داد: قناتها منشأ تمدن ،هويت و فرهنگ را نشان مي دهند و  بايد به راه كارهايي رسيد كه براي بشريت امروز وفردا قابل استفاده باشدو زندگي بشر را راحت كند.

 درادامه حسين غفوري از تفاهم نامه اي في مابين  بين دولت جمهوري اسلامي ايران و يونسكو  خبرداد وگفت : با همكاري دفتر منطقه اي يونسكو ، كميسيون ملي يونسكو، وزارت نيرو  و مركز بين المللي قنات وسازه هاي تاريخي آبي تفاهنامه براي يك دوره شش ساله ي ديگر تمديد شد و لذا فعاليت ها وبرنامه هاي مركز مي تواند تداوم داشته باشدو اين مركز در ميان نخستين مراكز وابسته به يونسكو است كه موفق به تمديد تفاهنامه ي خودشده است.

 وي ابرازداشت:  قنات را می توان بعنوان يك فناوری دانست که سازگاری انسان را نسبت به تغییرات محیطی به خوبی ارتقا داده و ادامه‌ی بقا در شرایط نامساعد فلات مرکزی ایران را امکان پذیر ساخته است

  حسين غفوري  افزود: قنات پاسخ گروهی ، جوامع انسانی به تغییرات اقلیم است و قنات نیز به نوبه‌ی خود نظام تولید و ساختار اقتصادی ویژه‌ای را پدید می‌آورد كه این ساختارهای اقتصادی بستر روساخت‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی شده و تا زمان حاضر در فلات مرکزی ایران دوام و بقا داشته‌است.

سرپرست مرکزبین المللی قنات و سازه های تاریخی آبی  اعلام كرد:  پژوهشگران و صاحب نظران از 10 کشور جهان شامل آلمان ، آمريكا ، الجزاير ،تونس ، فرانسه ،  كانادا ، هلند ، يونان ، چين وعراق  در خصوص پاسخ به این  دو پرسش که قنات چگونه و تحت چه شرایطی توانسته سازگاری انسان با طبیعت را بهینه نمایدوهمچنين چگونه قنات می تواند در حفظ سازگاری میان انسان و طبیعت نقش ایفاء کند، به ارائه‌ی آخرین یافته‌های خود می‌پردازند.

وي   افزود: افزايش بازدهي و كارآيي قنات مي تواند ماندگاري اين ميراث كهن راتضمين نمايد. درهمين راستا  كتاب"  گردشگري قنات "  كه به نقش گردشگري در ماندگاري قنات ها مي پردازد و نوشته مجيد لباف خانيكي و علي اصغر سمساريزدي مي باشد توسط مركز بين المللي قنات وسازه هاي تاريخي آبي منتشر شده است.

 درادامه علي اصغر سمساريزدي  دبيرهمايش ابرازداشت: دراين كارگاه جنبه هاي تكاملي قنات درزمينه هاي تاريخي ، اجتماعي و فرهنگي مورد بررسي قرارداده مي شود و دانش گذشتگان را مبنايي براي الهام بخشي بويژه در رفع چالش هاي فراروي آب كشور قرارمي دهد.

وي افزود: اين كارگاه باهمكاري مركز بين المللي قنات وسازه هاي تاريخي آبي و مؤسسه بين المللي آب ، يونسكو ، وزارت نيرو ، استانداري يزد وشركت آب منطقه اي يزد برگزار گرديد.

    دبير اين همايش  4محور این کارگاه را تشريح و بيان كرد:محور 1: جنبه‌های تاریخی: ردیابی قنات و فناوری‌های آبی در تمدن‌های باستان،محور 2: تکامل اجتماعی: میراث قنات و فناوری‌های آبی در خصوص همکاری، عدالت اجتماعی و همگرایی،محور 3: فناوری فنی: ارتقاء قنات برای هماهنگی بیشتر با شرایط در حال تغییر،محور 4: تکامل از طریق تبادل: نقش تبادلات فرهنگی و فنی میان ملت‌ها در تکامل قنات و فناوری‌های آبی مي باشد.

 علي اصغر سمساريزدي درخصوص  وضعیت شرکت‌کنندگان در کارگاه بین المللی تکامل قنات و فناوری های آبی وابسته اظهارداشت:

تعداد شرکت کنندگان 34 نفر كه از اين تعداد  22 نفر خارجي و12 نفر ايراني مي باشندو20مقاله از 30 مقاله كامل دريافت شده ، جهت ارائه شفاهي  در كارگاه به تصويب كميته رسيد.  

 وي افزود:  این کارگاه در هفت نشست  به ترتيب باعناوين تکامل و تطور تاریخی (1) ،تکامل و تطور تاریخی (2)،پایداری – قنات و شهر،مطالعات موردی،فرهنگ و میراث قنات،فناوری و مهندسی – مدیریت،میزگرد خبرگان و فعالان قنات برگزارمي شود.

آنگلاكيس نماينده انجمن بين المللي آب IWA)) گزارشي درخصوص فعاليتهاي اين انجمن  در سراسر جهان ارائه نمود.

   شايان ذكراست :سابقه‌ی کارگاه بین المللی تکامل قنات و فناوری های آبی وابسته به کارگاه دیگری با عنوان کارگاه بین المللی فناوری قنات بازمي گردد كه با همکاری مؤسسه بین المللی آب و فاضلاب مراکش، مرکز ملی آب شرب مراکش و انجمن بین المللی آب در تاریخ 24 الی 26 اکتبر 2013 برگزار شد و هدف اصلی آن ،گردآوری و ارائه‌ی آخرین تحقیقات انجام شده توسط پژوهشگران و متخصصین قنات در خصوص شناخت، حفاظت و احیاء فناوری قنات بود.

 برگزارکنندگان این کارگاه بر این باور بودند که قنات، هنوز ظرفیت‌های ارزشمندی برای ایجاد نظامهای پایدار بهره‌برداری از منابع آب دارد. همچنین این فناوری بومی دارای ارزشهای تکنیکی و فرهنگی مناسبی می‌باشد که می‌تواند دیدگاه جامعه را نسبت به منابع طبیعی و به ویژه بهره‌برداری از آبهای زیرزمینی تغییر دهد. کمیته‌ی علمی آن کارگاه را متخصصین بین المللی از کشورهای مراکش، یونان، ایتالیا،ایران، فرانسه، آمریکا، الجزایر، هلند، قزاقستان و ترکیه تشکیل می دادند. علاوه بر کشورهای نامبرده، شرکت‌کنندگانی از کشورهای آلمان، آذربایجان، چین، عمان، عربستان سعودی و اسپانیا نیز به ارائه‌ی مقالات و نتایج تحقیقات خود پرداختند.

• نویسنده : یزد فردا
• منبع خبر : خبرگزاری فردا