یزدفردا

به گزارش پایگاه خبری یزدفردا به نقل از ایسنا: محور اردکان-چوپانان به عنوان مستقیم‌ترین و کوتاه‌ترین مسیر میان جنوب و شمال کشور، علاوه بر نقش حیاتی در کاهش زمان سفر، به عنوان یکی از اصلی‌ترین حلقه‌های اتصال شبکه ترانزیتی ایران از دریای خزر به خلیج‌فارس شناخته می‌شود؛ با این حال، تکمیل ظرفیت‌های این مسیر و دو بانده شدن آن، همچنان از دغدغه‌های اصلی حوزه زیرساخت و ترانزیت کشور است.

این محور ۷۱۱ کیلومتری از زمان افتتاح همواره در اولویت وزارت راه و شهرسازی قرار داشته است؛ به طور مثال در دی‌ ۱۳۹۵، عباس آخوندی وزیر وقت راه و شهرسازی در آیین افتتاح ۴۵ کیلومتر از طرح دو بانده‌سازی این مسیر بر اهمیت استراتژیک آن تاکید کرده بود.

وی همچنین هدف از اجرای آن را برقراری ارتباط میان‌بر میان محورهای یزد و استان‌های جنوبی و شمالی، کاهش مصرف سوخت و انرژی و کاهش آمار سوانح جاده‌ای در ابعاد ملی دانسته بود.

خیراله خادمی معاون وزیر وقت راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور نیز در سال ۱۳۹۸ این محور را یکی از مهم‌ترین مسیرهای جاده‌ای کشور دانسته و خاطر نشان کرده بود که تکمیل مسیر اردکان-چوپانان-دامغان-ساری می‌تواند طول مسیر جنوب به شمال کشور را تا ۶۵۰ کیلومتر کوتاه‌تر کند.

وی همچنین به نقش یزد به عنوان «چهارراه تقسیم کشور» و اهمیت این استان در تسهیل ترانزیت کالا از بنادر جنوب به شمال و بالعکس نیز تاکید کرده بود.

در ادامه و در دی ۱۴۰۱ هم مهرداد بذرپاش وزیر راه و شهرسازی دولت یازدهم، ۳۰ کیلومتر دیگر از این محور را افتتاح کرد تا بخش دیگری از باند دوم این محور زیر بار ترافیکی برود.

با وجود تمامی این تاکیدات مسئولان و البته مزایای اجرای این طرح، اما مسیر اردکان-چوپانان همچنان با چالش‌های جدی روبروست؛ این محور که بخشی از کریدور عظیم ۱۴۰۰ کیلومتری شمال-جنوب محسوب می‌شود، در بخش‌های انحرافی دچار خرابی‌های شدید شده و به دلیل تردد سنگین ماشین‌آلات معادن، ایمنی رانندگی در آن با مخاطره جدی روبه‌رو کرده است.

کارشناسان و ذینفعان حوزه حمل‌ونقل تاکید دارند که برای بهره‌مندی کامل از ظرفیت‌های این کریدور، تبدیل شدن این مسیر به بزرگ‌راه و اجرای طرح دو بانده شدن، ضرورتی انکارناپذیر است. تکمیل این طرح نه تنها باعث کاهش فشار ترافیکی از محورهای اصلی شمال به جنوب می‌شود بلکه با کاهش زمان سفر و هزینه‌های ترانزیتی، نقش یزد را در اقتصاد ملی و شبکه حمل‌ونقل کشور نیز تثبیت خواهد کرد.

در حالی که ظرفیت‌های اقتصادی و امنیتی این مسیر برای کشور غیرقابل‌انکار بوده اما واقعیت تلخ این است که طرح تکمیل اردکان-چوپانان همچنان در بلاتکلیفی قرار دارد و برخلاف انتظار، برنامه‌ریزی مشخص و عملیاتی برای عبور از وضعیت فعلی و تبدیل این مسیر به یک بزرگراه استاندارد دیده نمی‌شود.

تداوم وضعیت موجود و عدم تمرکز بر رفع معضلات فنی در بخش‌های فرسوده، گویای آن است که این طرح استراتژیک، از اولویت‌های اجرایی خارج شده و در میان وعده‌ها و برنامه‌های ناتمام باقی مانده است.

 این بی‌تفاوتی نه تنها باعث هدررفت فرصت‌های ترانزیتی کشور می‌شود بلکه با تداوم تردد در مسیرهای آسیب‌دیده و دو بانده نشده، به بهای سنگینی از نظر تلفات جاده‌ای و هزینه‌های اقتصادی، سلامت شهروندان و اقتصاد ملی را منجر می‌شود.

بی‌تردید هم‌افزایی فشارهای ناشی از تحریم، نوسانات شدید اقتصادی و تنگناهای مالی، مسیر پیشرفت طرح‌های عمرانی را ناهموار کرده و اهتمام دولت برای زنده نگه‌داشتن ساخت طرح‌هایی که تاریخ شروع ساخت آن‌ها به تاریخ دولت چهاردهم نیز مربوط نمی‌شود، در شرایط دشوار کنونی بسیار ستودنی و قابل تقدیر است؛ اما پرسش کلیدی افکار عمومی اینجاست که کلنگ طرحی که در ۱.۵ سال اخیر به زمین نخورده چرا همچنان در بندِ کمبود اعتبار گرفتار مانده است؟

حسین باشی‌زاده، معاون راه اداره کل راه و شهرسازی استان یزد ضمن بیان این که طرح اردکان-چوپانان یکی از کریدورهای مهم ارتباطی شمال به جنوب کشور محسوب می‌شود، تاکید کرد: تکمیل این محور مواصلاتی در اولویت وزارت راه و شهرسازی نیز قرار دارد.

وی با اشاره به این که این محور، بزرگراه بندر امیرآباد در استان مازندران را به بندرعباس متصل می‌کند و از استان‌های سمنان، اصفهان و یزد عبور می‌نماید، گفت: هرچند ساخت این کریدور در هر چهار استان فعال بوده اما به دلیل اختصاص یک کد اعتباری در وزارت‌خانه برای این طرح، مبالغ تخصیص داده شده بین تمامی این استان‌ها تقسیم می‌شود.

باشی‌زاده با بیان این از مجموع طول ۷۱۱ کیلومتری این کریدور عمده طول آن یعنی ۱۳۲ کیلومتر در حوزه استحفاظی استان یزد قرار دارد، ابراز کرد: تاکنون ۷۲ کیلومتر از این بخش به بهره‌برداری رسیده و ۳۷ کیلومتر دیگر نیز در دست اجراست که پیشرفت فیزیکی مناسب داشته و بخش قابل توجهی از آن هم دوبانده و بزرگراه شده است.

وی با اعلام این که از بخش‌های در دست اجرا، کمربندی شرق اردکان به طول ۲۶ کیلومتر با پیشرفت فیزیکی ۵۰ درصد و قطعه دوم آن به طول ۱۱ کیلومتر با پیشرفت ۳۰ درصدی همراه است، تصریح کرد: ۲۳ کیلومتر انتهای این مسیر نیز همچنان باقی مانده و هنوز قراردادی برای آن منعقد نشده است.

این مسئول در خصوص چشم‌انداز تکمیل این طرح در استان یزد نیز ابراز امیدواری کرد: با روندی که در حال حاضر در حال انجام است این طرح تا یک یا دو سال آینده در حوزه استان یزد به بهره‌برداری خواهد رسید اما شرط اصلی آن تامین اعتبار است.

وی با تاکید بر این که باوجود جنگ تحمیلی و مشکلات ناشی از آن اما دولت طرح‌ها را متوقف نکرد، گفت: البته تامین اعتبار برای تکمیل طرح مذکور سخت بوده و تمام اهتمام خود را برای این منظور به کار خواهیم بست.  

معاون راه و شهرسازی در پایان به فعالیت‌های اجرایی در سایر استان‌ها نیز اشاره کرد و افزود: در استان مازندران، کمربندی کیاسر تا چشمه‌علی و از دامغان به سمت معلمان در حال اجرا بوده و در استان اصفهان نیز فعالیت‌هایی اخیرا آغاز شده است.

با این تفاسیر باید پرسید اگر این طرح اولویت دولت نیست چرا مدام از اهمیت آن سخن می‌گویند و اگر اولویت است، چرا حتی یک پیمانکار برای ۲۳ کیلومتر باقی‌مانده یافت نمی‌شود؟