یزدفردا

به گزارش پایگاه خبری یزدفردا؛ اگر کسی وارد سیاه‌چاله شود، با یک گودال تاریک یا سطحی جامد روبه‌رو نمی‌شود. پیش از هر چیز، خود نور رفتار عجیبی پیدا می‌کند: ستاره‌های پشت سیاه‌چاله جابه‌جا و کشیده دیده می‌شوند، قرص داغ اطراف آن از یک سمت روشن‌تر و پرانرژی‌تر به‌نظر می‌رسد و از نگاه ناظر بیرونی، فرد سقوط‌کننده هرگز به‌وضوح از افق رویداد عبور نمی‌کند؛ فقط کندتر، سرخ‌تر و کم‌نورتر می‌شود. اما برای خود او، سقوط ادامه دارد. پرسش اصلی همین‌جاست: درجایی‌که حتی نور هم راه بازگشت ندارد، چشم انسان واقعاً چه تصویری از جهان می‌بیند؟

سیاه‌چاله را واقعاً نمی‌بینیم؛ رد آن را در نور می‌بینیم

سیاه‌چاله ناحیه‌ای از فضا-زمان با جرمی بسیار فشرده است که مسیرهای خروج از آن بسته می‌شوند. مرز این ناحیه را افق رویداد می‌نامیم؛ جایی که پس از عبور از آن، هیچ چیز، حتی نور هم راه بازگشتی ندارد. به‌همین‌دلیل، ما خود سیاه‌چاله را مستقیماً نمی‌بینیم. آنچه در تصویرها دیده می‌شود، اثر سیاه‌چاله بر نور اطرافش است: نور گازهای داغ، ستاره‌های پس‌زمینه، ماده‌ای که دور آن می‌چرخد و پرتوهایی که در میدان گرانشی شدیدش خم می‌شوند.

اگر سیاه‌چاله در محیطی خلوت باشد، احتمالاً تنها راه تشخیص آن تغییر شکل آسمان پشت سرش خواهد بود. ستاره‌هایی که باید در جای طبیعی خود دیده شوند، در اثر گرانش شدید، جابه‌جا به‌نظر می‌رسند. بعضی از آن‌ها کشیده می‌شوند، بعضی به شکل کمان‌های نوری درمی‌آیند و گاهی حتی ممکن است چند تصویر از یک ستاره یا کهکشان در اطراف سیاه‌چاله دیده شوند. دلیل این پدیده، عدسی گرانشی است. سیاه‌چاله با جرم فشرده و گرانش بسیار شدید خود، مسیر حرکت نور را خم می‌کند. درنتیجه، ما جسمی را می‌بینیم که در ظاهر روبه‌روی ماست، اما در واقع جای دیگری از فضا قرار دارد.

اما اگر اطراف سیاه‌چاله پر از گاز، غبار و پلاسما باشد، دیگر با یک تاریکی ساده روبه‌رو نیستیم. ماده‌ای که در دام گرانش می‌افتد، مستقیم به درون سیاه‌چاله سقوط نمی‌کند، بلکه پیش از بلعیده‌شدن، با سرعتی سرسام‌آور دور آن می‌چرخد و دیسکی داغ و درخشان به‌نام قرص برافزایشی می‌سازد. در این چرخش شدید، ذرات به‌هم برخورد می‌کنند و تا دماهای فوق‌العاده بالا گرم می‌شوند. نتیجه، حلقه‌ای سوزان از پلاسماست که دور یک مرکز کاملاً تاریک می‌درخشد.