یاران عراقچی در مذاکره با آمریکا به روایت المانیتور/ از استراتژیست آرام و باتجربه تا راوی مذاکرات
یزدفردا؛ هریک از اعضای تیم مذاکرهکننده نقشی متمایز دارند. عراقچی بهعنوان استراتژیست و مذاکرهکننده ارشد و تختروانچی بهعنوان معمار دیپلماتیک ارشد ایفای نقش می کنند.
به گزارش پایگاه خبری یزدفردا به نقل از المانیتور، با پیشروی محتاطانه دیپلماسی میان تهران و واشنگتن پس از دور نخست گفتوگوها در عمان، اکنون توجهها به مردانی معطوف شده که هدایت یکی از سرنوشتسازترین مذاکرات خاورمیانه را بر عهده دارند.
این رسانه نوشته است: ایران دور نخست مذاکرات با میانجیگری عمان با آمریکا در ششم فوریه را سازنده توصیف کرد. نشست بعدی قرار است تا روز سهشنبه در ژنو برگزار شود.
دراین میان، اهمیت نقش تیم مذاکرهکننده ایران بسیار بالا است. تیمی که از وزیر امور خارجه، عباس عراقچی، به همراه گروهی از دیپلماتها از جمله مجید تخت روانچی و دیگر چهرههای باسابقه پرونده هستهای، تشکیل میشود. این افراد نقشی محوری در شکلدهی به راهبرد مذاکره تهران ایفا میکنند.
تیم کوچک اما متخصص دیپلماسی ایران
انتخاب اعضای هیأت ایرانی نشاندهنده رویکردی حسابشده از جانب ایران است؛ این تیم ترکیبی است از حافظه نهادی، تخصص فنی و توانایی مدیریت پیام سیاسی همراه با درکی دقیق از حساسیتهای داخلی و بینالمللی مذاکرات./یزدفردا
برخلاف حضور هیأتهای گسترده در مذاکرات چندجانبه بزرگ، تیم فعلی ایران نسبتا کوچک به نظر میرسد؛ انتخابی عامدانه که بازتاب ترجیح تهران برای دیپلماسی کنترلشده و منضبط است.
نقش متمایز هر عضو
هریک از اعضای تیم مذاکرهکننده نقشی متمایز دارند. عراقچی بهعنوان استراتژیست و مذاکرهکننده ارشد، تختروانچی بهعنوان معمار دیپلماتیک ارشد، بقایی بهعنوان مدیر روایتها، و کارشناسان اقتصادی همچون قنبری که پیچیدگیهای اجرایی و روندی را مدیریت میکنند. ترکیب تیم ایرانی نشان میدهد تهران خود را برای روندی طولانی و مرحلهبهمرحله آماده کرده است، نه یک گشایش سریع و ناگهانی.
عباس عراقچی؛ معمار تعامل تاکتیکی و پل ارتباطی
در مرکز تلاشهای دیپلماتیک ایران عباس عراقچی قرار دارد؛ مذاکرهکنندهای باتجربه که بسیاری او را یکی از طراحان اصلی رویکرد کنونی تهران میدانند.
پیامهای تختروانچی بهخصوص در شبکههای اجتماعی مانند ایکس و تلگرام، آمادگی ایران برای دیپلماسی را همراه با تأکید بر قاطعیت در اصول اساسی منعکس میکند.
او بارها تأکید کرده که مذاکرات باید در جهت منافع اقتصادی ملموس برای ایران باشد. همچنین تاکید میکند که اعتماد به آمریکا پس از شکستهای گذشته، همچنان شکننده است.
با پیشرفت احتمالی مذاکرات، نقش او در مراحل حساس اهمیت بیشتری خواهد یافت؛
چرا که لحن و واژگانش میتواند بر انتظارات سیاسی، برداشتهای بینالمللی و واکنش بازارها در داخل و خارج، اثر بگذارد.
بقایی نیز همسو با عراقچی:
گفتوگوهای عمان را جدی و حرفهای توصیف کرده،
اما هشدار داده که پیشرفت منوط به واقعبینی در همه طرفهاست.
حمید قنبری؛ ذهن اقتصادی در پشت صحنه
حمید قنبری، اقتصاددانی که سمت معاون دیپلماسی اقتصادی را بر عهده دارد، اگرچه کمتر در معرض دید عمومی است، اما در ساختار مذاکرات نقش پررنگی دارد. به نظر میرسد که وزارت خارجه ایران نقش ترجمه تفاهمهای سیاسی به چارچوبهای عملی،
بهویژه در زمینه سازوکارهای رفع تحریم و ترتیبات پایبندی را به او سپرده است.
قنبری سالها در مسیر فنی پرونده هستهای فعالیت داشته و در ابعاد پیچیده تدوین متون مذاکراتی نقش داشته است.
او در پشت صحنه، درگیر چانهزنیهای جزئی و مراحل زمانبندی اجراست.
سهم او کمتر در تیترها دیده میشود،
زیرا به جزئیاتی مربوط است که اغلب تعیین میکند که مصالحههای دیپلماتیک پایدار میمانند یا خیر؛
یعنی جایی که گفتوگو از اصول سیاسی به اجرای اقتصادی مشخصات منتقل میشود.
راهبرد خوشبینانه اما محتاطانه تهران در مذاکرات
اگر نشانههای اولیه و اظهارات عمومی را معیار قرار دهیم، ایران راهبرد آشنایی را در این مذاکرات دنبال میکند،
تعامل محتاطانه بدون ارائه امتیازهای بزرگ.
به نظر میرسد حاکمیت در تهران در پی آزمودن گشایشهای دیپلماتیک،
با حفظ اهرمهای فشار خود است؛
بهویژه در شرایطی که فشار اقتصادی وعدم قطعیت منطقهای وجود دارد.
توصیف عراقچی از دور نخست بهعنوان یک شروعی خوب
بازتاب همین رویکرد سنجیده است؛
یعنی نگرش مثبت اما محتاطانه برای تداوم گفتوگوها وجلوگیری از ایجاد انتظارات زودهنگام در طرف مقابل.
با این وجود،
دستورکار تیم او شامل محورهای دشواری است؛
از جمله رفع تحریمها،
حفظ زیرساختهای غنیسازی هستهای
و دریافت تضمینهای معتبر در برابر بازگشتپذیری توافق.
بندبازی بر طناب باریک دیپلماسی
این مسیر دیپلماتیک تازه در مقطعی حساس شکل گرفته است. با :
تنشهای منطقهای،
فشارهای اقتصادی،
ناآرامیها
و اعتراضات داخلی
و رقابتهای ژئوپلیتیک وسیعتر در منطقه،
همگی این دور از مذاکرات را تحت تاثیر قرار دادهاند.
تیم مذاکرهکننده فعلی جمهوری اسلامی ایران
نهتنها مسئولیتی فنی را بر عهده دارد، بلکه وزن سیاسی سنگینی را نیز بر دوش میکشد.
هرگونه موفقیت در مذاکرات میتواند به کاهش فشارها و تثبیت وضعیت منجر شود؛
در حالی که شکست،
خطر تشدید تقابل و شتاب گرفتن مسیر جنگ را بهدنبال خواهد داشت.