بودجه فرهنگی کشور كجا هزینه می‌شود +(جدول)

 ۲۹ فروردين ۱۳۹۵

 

هر سال در لایحه بودجه‌های سنواتی، ردیف‌هایی به اقدامات فرهنگی در نهادها و ارگان‌های مختلف تعلق می‌گیرد. در کنار این ردیف‌ها، بودجه‌هایی نیز به مؤسسات، شوراها، ستادها، بنیادها و سازمان‌های غیردولتی اختصاص دارد که فعالیت‌های آنها نیز در حوزه فرهنگی تعریف می‌شود. علاوه بر اینها، سال‌هاست که جدولی جداگانه (قبلا با عنوان جدول ١٢ و در چندسال اخیر با عنوان جدول ١٧) به پیوست لایحه بودجه منتشر می‌شود که در آن بودجه‌هایی به مؤسسات و مراکز فرهنگی خاصی که توانسته‌اند از هر طریق ممکن نامشان را در این جدول بگنجانند، تعلق می‌گیرد. هرچند بودجه تعلق‌یافته به این جدول در دولت یازدهم به لحاظ عددی کاهش یافته اما، بخش د‌رخورتوجهی از این کاهش ناشی از انتقال برخی از این نهادها و مؤسسات به ردیف‌های ثابت بودجه‌ای و خروج از جدول ١٧ بوده است.  

به گزارش شرق، به‌این‌ترتیب درحالی‌که مؤسسات و نهادهایی نظیر مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی(ره)، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی(به مدیریت مصباح یزدی) و بنیاد سعدی(به مدیریت حداد عادل)، از جدول ١٧ خارج و به ردیف‌های ثابت بودجه سالانه اضافه شده‌اند، همچنان در این جدول که از ابتدا برای سازمان‌های مردم‌نهاد در نظر گرفته شده بود، مؤسساتی که یا مربوط به افراد خاص یا متعلق به نهادها و ارگان‌های خاص هستند، بودجه می‌گیرند. در سال‌های اخیر مهم‌ترین انتقاد برخی از نمایندگان نسبت به این جدول، غیرقابل نظارت‌بودن و شفاف‌نبودن هزینه‌های دریافت‌کنندگان بودجه‌اش بوده است.

پیش از این مهدی کوچک‌زاده که هر سال در زمان بررسی لایحه بودجه نسبت به این جدول تذکر می‌دهد، درباره این بودجه‌ها گفته بود: «ملاک و معیار انتخاب این تعداد نهاد برای دریافت کمک‌های مالی نامشخص است کمااینکه‌ هزاران مؤسسه غیردولتی در کشور دایر است. سؤال من این است که این ردیف بودجه، چرا به برخی افراد خاص تعلق می‌گیرد؟ نهاد یا مؤسسه مذبور ممکن است مبالغ دریافتی را برای خرید اتومبیل، خانه یا مواردی از این دست هزینه کند که در این صورت هم قابل‌حسابرسی و نظارت نیستند. بهتر است این بودجه‌ها در قالب یک قرارداد خدمت معین و مشخص به این نهادها پرداخت شود، تا به‌عنوان‌مثال روند کاری نهادی که می‌خواهد با این پول مقبره سعدی را مرمت یا نو‌سازی کند، قابل‌نظارت و پیگیری باشد. بهتر است با شفاف‌سازی، از هزینه‌کردن این مبالغ در جاهای غیرضروری جلو‌گیری کرد».

احمد بخشایش‌اردستانی، دیگر نماینده اصولگرای مجلس هم که همواره از منتقدان این بودجه‌هاست در این‌باره گفته بود: «مگر چشم‌های بعضی‌ها روشن‌تر یا خونشان رنگین‌تر است‌ که شامل بودجه دولتی می‌شوند، بنابراین تقاضا دارم‌ گزارشی شفاف از فعالیت‌هایشان به نمایندگان ارائه کنند».

همچنین حجت‌الاسلام باقری، دیگر نماینده اصولگرای مجلس نهم، نیز در این‌باره گفته بود: «دریافت کمک‌های مالی این نهاد‌های غیردولتی «بی‌انضباطی مالی» ایجاد می‌کند،‌ گرچه مبالغ آن کم و اندک باشد اما سبب رشد فزاینده‌ این نهادها در سالیان آینده می‌شود. اگرچه برخی از آنها فعالیت‌های پ‍ژوهشی و کاربردی و فرهنگی خوبی انجام می‌دهند اما صحبت ما با مؤسساتی است که توسط افراد و برخی سیاسیون اداره می‌شوند و بودجه فرهنگی می‌گیرند و صرف فعالیت‌های سیاسی می‌کنند».

با این پیش‌زمینه امسال هم نگاهی داریم به مؤسساتی که از بودجه‌های جدول ١٧ بهره‌مند می‌شوند. نکته جالب اینکه با وجود قرارداشتن نهادهایی مانند سازمان تبلیغات اسلامی، بسیج و حوزه علمیه قم و شورای سیاست‌گذاری ائمه‌جمعه، در ردیف‌های ثابت بودجه سنواتی، باز هم بخش‌های متعلق به این نهادها در جدول ١٧ نیز حضور دارند و از این محل نیز بودجه دریافت می‌کنند. از نکات قابل‌تأمل در اختصاص بودجه‌ها به این جدول، این است که در بین ٥٩ مؤسسه‌ای که از محل این جدول، بودجه دریافت می‌کنند، در مرحله بررسی لایحه پیشنهادی دولت در کمیسیون تلفیق مجلس، برای ٢١ مؤسسه، افزایش بودجه در نظر گرفته شد که این موارد در جدول زیر در مقابل نام این مؤسسات و روبه‌روی عبارت «پس از افزایش در مجلس» درج شده است. از دیگر نکات جالب در اعطای این بودجه‌ها، اضافه‌شدن یک مؤسسه جدید به دریافت‌کنندگان این اعتبارات توسط مجلس است. به نحوی که جدول ١٧ در لایحه پیشنهادی دولت شامل ٥٩ مؤسسه است اما در بودجه‌ای که کمیسیون تلفیق مجلس تصویب کرده، این تعداد به ٦٠ مورد رسیده و مؤسسه‌ای که به فهرست دریافت‌کنندگان بودجه اضافه شده، «بنیاد انصارالانصار» نام دارد. بودجه تصویب‌شده برای این مؤسسه در کمیسیون تلفیق یک‌میلیاردتومان است. این افزایش به‌همراه سایر افزایش‌هایی که کمیسیون تلفیق مجلس در بودجه برخی از این مؤسسات ایجاد کرده، باعث شده تا مجموع اعتبارات جدول ١٧ (مجموع اعتبارات هزینه‌ای و تملک دارایی‌ها) از رقم ٢٤٤‌میلیارد و ٨٦٦‌میلیون‌تومان با ٣١‌میلیارد و ٦٠٠‌میلیون‌تومان افزایش به ٢٧٦‌میلیارد و ٤٦٦‌میلیون‌تومان برسد.

کالبدشکافی مؤسسات جدول  ١٧
اینکه چه مؤسساتی و بنا بر چه سازوکاری می‌توانند در میان ردیف‌های این جدول جا بگیرند، مشخص نیست و از آن نامشخص‌تر این است که این مؤسسات و نهادها در قبال دریافت این بودجه‌ها، موظف به انجام چه‌کاری هستند و چه مرجع نظارتی‌ای، بر نحوه هزینه‌کردن این بودجه‌ها نظارت می‌کند. بااین‌حال مروری بر شناسنامه و فعالیت‌های این مؤسسات می‌تواند لااقل در این‌باره که چه مؤسساتی از این بودجه‌ها بهره‌مند می‌شوند، شفاف‌سازی کند. در ادامه نگاهی داریم به شرح وظایف و ترکیب برخی از این مؤسسات.

زیرمجموعه‌های سازمان تبلیغات و حوزه علمیه
سازمان تبلیغات اسلامی علاوه بر بودجه درنظرگرفته‌شده در ردیف‌های اصلی، از جدول ١٧ هم بودجه می‌گیرد و این بودجه مربوط به هشت زیرمجموعه این سازمان است. اولین زیرمجموعه بنیاد دعبل خزایی است. سازماندهی، آموزش و خدمات رفاهی و تأمین اجتماعی مداحان و فعالان هیئت‌های مذهبی و تبلیغات در زمینه گسترش فرهنگ عزاداری و مداحی، وظیفه‌ای است که برای این مؤسسه تعریف شده است. مؤسسه بعدی هم «سازمان مدارس معارف اسلامی» است که به ‌عنوان بخشی از مجموعه سازمان تبلیغات اسلامی به‌منظور ارتقای سطح علمی، تربیتی و فرهنگی دانش‌آموزان، فعالیت‌ها و برنامه‌های گوناگونی را انجام می‌دهد. ردیف بعدی بودجه سازمان تبلیغات در جدول ١٧، به مؤسسه تسنیم نور تعلق دارد که در سال ٨٤ تأسیس شده و آن‌گونه که در اساسنامه و سایت این مؤسسه آمده، وظایفش شامل موارد زیر است:

الف) مشارکت در برگزاری همایش و سمینار برای سازمان‌ها و مراکز دولتی و خصوصی؛
ب) مطالعات و تحقیقات در موضوعات متناسب با اهداف و فعالیت‌های مؤسسه و اجرای طرح‌های پژوهشی؛
ج) ارائه خدمات پیمان مدیریت برای اجرای پروژه‌های فرهنگی و هنری؛
د) شناساندن تمدن ایران و فرهنگ انقلاب اسلامی؛
هـ) اجرا و برگزاری همایش‌ها، جشنواره‌ها، مسابقات و نمایشگاه‌های فرهنگی؛
و) طراحی و برگزاری دوره‌های آموزشی فرهنگی و هنری تک‌مهارتی در زمینه‌های فرهنگی، هنری مطبوعاتی، امور سیاحتی و زیارتی و اردویی.

همچنین به نوشته سایت این مؤسسه، برای اجرای وظایف فوق، در سال‌های گذشته مراکز زیر به مؤسسه فرهنگی تسنیم نور واگذار شده‌اند:
* اردوگاه نور کرج     
* اردوگاه و مجموعه رفاهی نور نشتارود
* اردوگاه نور سی‌سخت   
* اردوگاه نور فیروزکوه
* مجتمع رفاهی نور کلاردشت
* مجتمع رفاهی نور گلستان مشهد
* مجتمع‌های فرهنگی آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله العالی) شهرستان نجف‌آباد و شهرستان قهدریجان استان اصفهان.

درباره دیگر زیرمجموعه سازمان تبلیغات، یعنی مؤسسه فرهنگی بصیرت و ترکیب اعضا و وظایف آن اطلاعی در دست نیست. پژوهشکده باقرالعلوم هم نهادی علمی- پژوهی است در حوزه دین و مفاهیم دانش روز و درباره مؤسسه تبیان هم در سایت این مؤسسه آمده است: «با توجه به تأثیرات درخور توجهی که ارتقای روزافزون فناوری ارتباطات و اطلاعات (ICT) در دگرگونی مناسبات اجتماعی و توسعه دانش و فرهنگ در سال‌های اخیر ایفا کرده است، تصمیم بر آن شد که مؤسسه مستقلی برای پرداختن به این مقوله مهم تأسیس شود». مؤسسه دارالحدیث هم در قم به فعالیت مشغول است و در راستای ساماندهی احادیث و ترویج معارف حدیثی به ‌عنوان نخستین مجموعه مستقل حدیث‌پژوهی در جهان تشیع، درباره حدیث و مسائل مربوط به آن، تحت ریاست آیت‌الله ری‌شهری فعالیت می‌کند.

دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم هم به جز اعتباراتی که در بودجه اصلی کشور دارد، برای چهار زیرمجموعه خود از طریق جدول ١٧ تأمین اعتبار می‌کند که عبارت‌اند از دانشگاه باقرالعلوم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، مرکز موضوع‌شناسی احکام و مرکز ملی پاسخ‌گویی به سؤالات دینی. این چهار زیرمجموعه به همراه هشت زیرمجموعه سازمان تبلیغات که از جدول ١٧ بودجه می‌گیرند، به دلیل مشخص‌بودن نهادهای اصلی بودجه گیرنده، جزء مؤسساتی هستند که نظارت بر بودجه‌های آنها برای نهادهایی مانند دیوان محاسبات میسر است.

سایر مؤسسات جدول ١٧
در بین سایر مؤسسات و نهادهایی که از محل این جدول، بودجه دریافت می‌کنند، ردیف‌هایی مانند  «شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه بابت کمک به تکمیل و تجهیز مصلی‌ها»، «دائره‌المعارف بزرگ اسلامی»، «کمک به مدارس دینی مناطق محروم و خواهران»، «کمک به بنیاد بازی‌های رایانه‌ای»، «اقلیت‌های دینی» و «بعثه مقام معظم رهبری در حج و زیارت»، ازجمله ردیف‌هایی هستند که درباره هویت و ماهیت آنها و همچنین استفاده‌ای که از این بودجه‌ها می‌کنند، ابهام چندانی وجود ندارد. همچنین ردیف‌هایی نظیر کمک به مسجد جمکران، بسیج دانش‌آموزی، اتحادیه جهانی آشوریان، فدراسیون کشتی با چوخه و ورزش‌های زورخانه‌ای، اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان و سازمان‌های دانش‌آموزی نیز در ظاهر، ردیف‌هایی عادی به نظر می‌رسند.

در میان دانشگاه‌ها و مراکز دیگر درج شده در این جدول نیز نام‌های آشنایی مانند دانشگاه امام صادق، دانشگاه مفید(به ریاست آیت‌الله موسوی اردبیلی)، مؤسسه ایراس (متعلق به مهدی سنایی سفیر فعلی ایران در روسیه) و مرکز اسناد انقلاب اسلامی به ریاست روح‌الله حسینیان به چشم می‌خورد. در برخی موارد، مانند «طرح زیارت» هم ما نتوانستیم به محتوای این طرح و محل هزینه‌شدن بودجه آن دسترسی پیدا کنیم. همچنین درحالی‌که مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) و آستان امام خمینی(ره) در ردیف‌های بودجه دارای اعتبار هستند، در این جدول هم یک ردیف به برگزاری مراسم‌های آستان امام خمینی(ره) اختصاص یافته است، اما برخی از مؤسساتی که در این ردیف‌ها، نامشان به ‌عنوان دریافت‌کنندگان بودجه آمده، مؤسساتی هستند که مروری بر ترکیب مؤسسان و مدیران آنها و همچنین مسئولیت‌هایی که برای آنها تعریف شده، خالی از لطف نیست: (مؤسسه پرتو ثقلین) متعلق به آیت‌الله سیدمحمدرضا مدرسی‌یزدی است. او هم‌اکنون یکی از فقهای شورای نگهبان است. دفتر مرکزی این مؤسسه در شهر قم واقع شده و هدف آن انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار مربوط به آیت‌الله سیدمحمّدرضا مدرّسی طباطبایی‌یزدی است.

(مؤسسه فرهنگی ترجمان وحی) با هدف ارائه ترجمه‌هایی صحیح، سلیس، شیوا و به دور از تحریف قرآن مجید، در سال ١٣٨٣ ثبت شده است. مدیرعامل این مؤسسه حجت‌الاسلام محمدرضا نقدی است. رئیس هیأت‌مدیره این مؤسسه نصرالله چمران، برادر شهید مصطفی چمران و مهدی چمران رئیس شورای شهر تهران، است. نایب‌رئیس مؤسسه ترجمان وحی، محسن پرویز، معاون وزیر ارشاد در دولت‌های نهم و دوره وزارت صفارهرندی، است.

شهرک مهدیه قم: مؤسسه‌ای است که برای اعطای واحد مسکونی به طلاب در شهر قم دایر شده است. طلابی که شرایط مورد نظر این مؤسسه را دارا باشند، می‌توانند واحد مسکونی در این شهرک دریافت کنند. متأهل‌بودن، دراختیارنداشتن مسکن اعم از ملکی یا وقفی (و مانند آن) در قم و شهرستان‌ها یا استیجاری که دیگری اجاره‌بهای آن را تأمین کند و نداشتن توانایی مالی برای پرداخت اجاره، از شرایط این شهرک اعلام شده است.

جشنواره عمار: فستیوالی سینمایی است که اولین دوره آن در سال ١٣٨٩ برگزار شد و به آثار سینمایی در حوزه مقاومت و انقلاب اسلامی اختصاص دارد. وحید جلیلی، رئیس شورای سیاست‌گذاری جشنواره مردمی فیلم عمار، است. او برادر سعید جلیلی، دبیر سابق شورای‌عالی امنیت ملی، است. در سال‌های گذشته افرادی مانند حجت‌الاسلام علیرضا پناهیان، حسن عباسی و حسن رحیم‌پورازغدی در مراسم افتتاحیه و اختتامیه این جشنواره به سخنرانی پرداخته‌اند.

مؤسسه آینده روشن: با محوریت مهدویت و موعودگرایی به ارائه تحقیقات، تولید محتوا و محصولات فرهنگی و سمعی‌بصری، برگزاری همایش و نشست‌های تخصصی و همچنین انتشار کتاب و نشریات می‌پردازد. این مؤسسه همراه با آغاز به کار دولت نهم تأسیس شد و ریاست آن را حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدمسعود پورسیدآقایی برعهده دارد. اولین همایش بین‌المللی دکترین مهدویت توسط این مؤسسه در سال ٨٤ و با سخنرانی احمدی‌نژاد برگزار شده بود. در سال ١٣٨٨ که اسفندیار رحیم‌مشایی در یک سخنرانی مدعی شده بود مؤسسه آینده روشن را او تأسیس کرده، دبیرخانه این مؤسسه اطلاعیه‌ای صادر کرد و دراین‌باره توضیحاتی ارائه داده بود. در بخشی از آن اطلاعیه آمده بود: «پیرو سخنان رئیس‌دفتر رئیس‌جمهور، آقای اسفندیار رحیم‌مشایی درباره بنیان‌گذاری مؤسسه آینده روشن، به اطلاع می‌رساند مؤسسه آینده روشن (پژوهشکده مهدویت) نهادی حوزوی است که به همت و تلاش جمعی از فضلای حوزه علمیه قم برای تعمیق و گسترش آموزه بالنده مهدویت و در راستای فرمایشات مقام معظم رهبری (دامت برکاته) شکل گرفته است».

هیأت رزمندگان اسلام: در سال ١٣٧٦ و پس از استقرار دولت اصلاحات، توسط جمعی از مداحان معروف و برخی روحانیون شکل گرفت. منصور ارضی، سعید حدادیان، حسین سازور، محمود کریمی و محمدرضا طاهری از مداحان معروف این هیأت در تهران هستند. رزمندگان اسلام تقریبا در همه شهرهای ایران صاحب دفتر و تشکیلات است. هم‌اکنون سردار علی‌اکبر مداحی، ریاست این هیأت را برعهده دارد.

دانشگاه ادیان و مذاهب: در سال ١٣٨٤ تأسیس شد. این دانشگاه مرکزی آموزشی، پژوهشی و بین‌المللی است که در زمینه ادیان و مذاهب در داخل و خارج از ایران فعالیت می‌کند. این دانشگاه غیرانتفاعی و غیرتجاری است. در سال ١٣٨٧ محمدمهدی زاهدی، وزیر علوم وقت، پذیرفت مرکز آموزش‌عالی مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب به «دانشگاه ادیان و مذاهب» ارتقا یابد. ریاست این دانشگاه را حجت‌الاسلام سیدابوالحسن نواب برعهده دارد. نواب از سال ١٣٨٤ تاکنون، سمت معاونت سیاسی جامعه روحانیت مبارز را برعهده داشته است. هیأت مؤسس دانشگاه ادیان و مذاهب براساس مصوبه شماره ٥٥٦ مورخ ٢٢/٥/١٣٨٤ شورای گسترش آموزش‌عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، عبارت‌اند از آقایان: سیدابوالحسن نواب، محمدعلی تسخیری، محسن جوادی، حمید حوالی‌شهریاری، محمدعلی شمالی، علی‌رضا اعرافی، حمید پارسانیا، احمد واعظی و حسین توفیقی.

پژوهشکده تاریخ اسلام: یکی از مراکز تحقیقات تاریخی در ایران به مدیریت سیدهادی خامنه‌ای است. براساس اعلام مسئولان این پژوهشکده، اهدافش عبارت‌اند از: تحقیق، تحلیل و تدوین تاریخ اسلام، فرهنگ و تمدن اسلامی و سیره پیامبر اکرم و ائمه معصومین (علیهم‌السلام)، رمزگشایی از نقاط مبهم تاریخ و پاسخ‌گویی به شبهه‌ها و پرسش‌ها در زمینه موضوعات گوناگون تاریخ. همچنین این پژوهشکده، فصل‌نامه‌ای با نام مطالعات تاریخ اسلام به مدیرمسئولی هادی خامنه‌ای و سردبیری مهدی محقق منتشر می‌کند.

مؤسسه کتاب‌شناسی شیعه: در سال ١٣٨٥ تأسیس شد. هدف این مؤسسه شناسایی و معرفی دقیق و متقن و علمی و همه‌جانبه میراث مکتوب شیعه و نیز پدیدآورندگان آنها بیان شده است. ریاست این مؤسسه برعهده حجت‌الاسلام رضا مختاری است. مختاری در انتخابات خبرگان رهبری در اسفند ٩٤ از حوزه انتخابیه چهارمحال‌وبختیاری نامزد شده بود که موفق به پیروزی در انتخابات و حضور در مجلس خبرگان رهبری نشد.

بنیاد تاریخ‌پژوهی و دانش‌نامه انقلاب اسلامی: در پورتال رسمی این بنیاد و به‌عنوان معرفی و اهداف آن آمده است: «در مورد بازنگری در تاریخ سده پیشین نیز نه‌تنها از سوی نهادهای علمی و پژوهشی اقدامی اساسی و جدی صورت نگرفته است، بلکه برخی از مراکز به‌اصطلاح پژوهشی تنها هنر خود را در این می‌پندارند که نوشته‌های سراپا دروغ و آکنده از تحریف و تزویر فراماسون‌ها و دیگر تحریفگران تاریخ را دوباره‌نویسی کنند و یا به صورت چکیده به بازار کتاب عرضه دارند و روی خیانت آنان به تاریخ و تاریخ‌نگاری سرپوش بگذارند».

 ریاست این بنیاد را حجت‌الاسلام سیدحمید حسینی‌روحانی (زیارتی) برعهده دارد. او در سال ١٣٧٦ از مرکز اسناد انقلاب اسلامی استعفا و در سال ١٣٨٨ بنیاد جدیدی به نام تاریخ‌پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی را پایه‌گذاری کرد. 

دانشگاه عدالت: این دانشگاه را آیت‌الله هاشمی‌شاهرودی تأسیس کرده و از نکات جالب توجه این دانشگاه احداث شعبه‌ای در دوبی بوده است. البته دوم تیر ٩٤ شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم با توجه به عدم اخذ مجوز ایجاد شعبه توسط دانشگاه غیردولتی عدالت از این شورا، تأسیس شعبه در دوبی، پردیس بین‌المللی جنوب، واحد خواهران و سایر شعبات توسط این دانشگاه و هرگونه پذیرش دانشجو در شعب فاقد مجوز (اعم از رشته‌های مصوب شورای گسترش آموزش عالی) را فاقد وجاهت قانونی و مسئولیت آن را برعهده مسئولان آن دانشگاه دانست. هم‌اکنون حجت‌الاسلام محمدحسین بیاتی با حکمی از سوی هاشمی‌شاهرودی ریاست این دانشگاه را برعهده دارد.

مجمع عالی حکمت اسلامی: در سال ١٣٨٤ تأسیس شده است. آن‌طور که در قسمت تاریخچه پایگاه اینترنتی این مجمع آمده، «مجمع عالی حکمت اسلامی با هدایت مقام معظم رهبری و تحت اشراف حضرات آیات جوادی آملی، سبحانی و مصباح‌یزدی، پس از تعیین هیأت مؤسس توسط ناظران محترم عالی و انتخاب هیأت‌مدیره توسط مجمع عمومی، از اسفندماه ١٣٨٤ فعالیت رسمی خود را با برگزاری اولین نشست از سلسله نشست‌های کرسی نظریه‌پردازی با موضوع حرکت در مجردات آغاز کرد». براساس ماده ٢٦ اساسنامه این مجمع، هیأت مؤسس جمعی از استادان و محققان در زمینه علوم عقلی هستند که توسط هیأت عالی نظارت تعیین یا تأیید می‌شوند. اعضای هیأت مؤسس عبارت‌اند از: «علیرضا اعرافی»، «علی زمانی قمشه‌ای»، «احمد بهشتی»، «سیدمحمد غروی»، «حمید پارسانیا»، «غلامرضا فیاضی»، «مرتضی جوادی»، «محسن قمی»، «علی ربانی گلپایگانی» و «حسن معلمی». دفتر اصلی این مجمع در «قم» قرار دارد و علاوه بر آن دو شعبه نیز در «مشهد» و «اصفهان» دارد.

بنیاد حکمت اسلامی صدرا: طبق آنچه در سایت این مؤسسه آمده: «بنیاد حکمت اسلامی صدرا در سال ١٣٧٣ با نظر مقام معظم رهبری و با هدف نشر حکمت و فلسفه اسلامی پایه‌ریزی شد. در ابتدا این بنیاد فعالیت‌ خود را با برگزاری همایش جهانی ملاصدرا آغاز کرد که به این منظور شورایی با ریاست آیت‌الله سیدمحمد خامنه‌ای تشکیل شد. هدف از برگزاری این همایش معرفی و بزرگداشت حکیم صدرالمتألهین شیرازی بود که در تاریخ اول تا پنجم خرداد سال ١٣٧٨ باشکوه تمام برگزار شد». پس از برگزاری موفقیت‌آمیز همایش و ملاحظه پیامدهای مثبت آن، ضرورت بسط و گسترش این پایگاه احساس شد. از این‌رو بنیاد حکمت اسلامی صدرا با اهداف زیر به صورت رسمی فعالیت خود را آغاز کرد: «معرفی فلسفه اسلامی به‌ویژه مکتب ملاصدرا و آرا و اندیشه‌های او»، «ترجمه، تصحیح و چاپ و نشر کتب ملاصدرا و دیگر آثار مربوط به این حوزه»، «تقویت بنیان‌های حکمت و فلسفه و اندیشه دینی و بالابردن سطح آن در جامعه»، «ارتباط با فیلسوفان و مراکز فلسفی در داخل و خارج کشور و مبادله افکار و اطلاعات و همکاری‌هایی از این قبیل» و «پژوهش و فعالیت‌های علمی-تحقیقی در حوزه فلسفه». همچنین بنیاد صدرا در راستای محقق‌شدن اهداف یادشده اقدامات زیر را به عمل آورده است: «تشکیل انجمن ملی و بین‌المللی ملاصدرا»، «تشکیل دبیرخانه دائمی همایش‌ها»، «تشکیل دبیرخانه تصحیح متون»، «تشکیل دبیرخانه ترجمه آثار ملاصدرا»، «راه‌اندازی سایت اینترنتی ملاصدرا به سه زبان»، «تأسیس بخش خانه حکمت و فلسفه»، «تأسیس بخش فلسفه و کودک»، «تأسیس مرکزی برای تهیه یک دوره ٤٠ جلدی تاریخ فلسفه در ایران و جهان».

بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء: اساسنامه «بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء» در جلسه ٢٨ آبان ١٣٩٢ شورای‌عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و از سوی رئیس این شورا به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ابلاغ شد. هدف این مؤسسه در ماده ١ اساسنامه این‌گونه بیان شده است: «استفاضه مفید و جامع از آثار و اندیشه‌‌های تفسیری، فلسفی، کلامی و فقهی حکیم متأله حضرت آیت‌الله جوادی‌آملی (دام ظله) در جهت: «تبیین، ترویج و تعمیق علوم اسلامی در حوزه‌های مختلف»، «آموزش و تربیت پژوهشگران، فضلا و مدرسان کارآمد، خلاق و مبتکر در حوزه‌های مذکور»، «توسعه، تعمیق و ایجاد ظرفیت‌های علمی و پژوهشی در حوزه‌های مذکور»، «تثبیت و تحکیم بنیان‌های نظری و تقویت علمی مبانی نظری حکومت اسلامی و دفاع از اندیشه‌های متعالی اسلام ناب»، «پاسخ‌گویی به نیازهای تمدنی جهان اسلام»، «گسترش و افزایش تعاملات و ارتباط علمی به‌ویژه میان نخبگان در حوزه‌های مذکور» و «توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات و تلاش درجهت تولید و تأمین دانش فنی مورد نظر و ایجاد مراکز تحقیقاتی و آموزشی وابسته به آن» همچنین در ماده ٥ اساسنامه بنیاد آمده که بنیاد در راستای اهداف خود فعالیت‌های زیر را انجام خواهد داد: «تأسیس، اداره، حمایت و گسترش حوزه‌ها، دانشگاه‌ها، معاهد قرآنی و مؤسسات آموزشی و پژوهشی و فرهنگی تابعه، وابسته و مردم‌نهاد (NGO) بومی و غیربومی در داخل و خارج کشور»، «پژوهش در آثار حضرت آیت‌الله جوادی‌آملی (مدظله) به منظور استخراج و معرفی دیدگاه‌های معظم‌له»، «برنامه‌ریزی و ارائه خدمات آموزشی برای تربیت پژوهشگران، محققان، استادان و زمینه‌سازی برای تربیت متفکران در راستای اهداف بنیاد»، «حمایت از فعالیت‌های پژوهشی اعم از تألیف و ترجمه کتاب، مقاله، پایان‌نامه‌های تحصیلی و ابداع و نوآوری در علوم اسلامی و الهی در راستای آثار و اندیشه‌های معظم‌له»، «همکاری با دیگر مراکز و نهادهای داخلی و خارجی فعال در زمینه علوم وحیانی»، «تأمین نیازهای فکری جهان اسلام از طریق ترجمه متون و آثار پژوهشی»، «ارتباط با صاحب‌نظران، محققان و دانشمندان داخل و خارج از کشور»، «فراهم‌آوردن امکانات لازم و متناسب با فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و فرهنگی مرتبط»، «تأسیس پژوهشکده‌ها، دانشکده‌ها، مراکز و مؤسسات پژوهشی و آموزشی در حوزه‌های مختلف علوم اسلامی؛ با پیشنهاد هیأت امناء و تصویب مراجع ذی‌ربط»، «طراحی و تدوین اجرای نظام‌های آموزشی، پژوهشی، تربیتی و فرهنگی»، «طراحی و اجرای رشته‌ها در سطوح و مقاطع مختلف تحصیلی اعم از حوزوی و دانشگاهی در چارچوب قوانین و مقررات مربوطه»، «جذب و پذیرش داوطلبان با آزمون اختصاصی در چارچوب قوانین و مقررات مربوطه»، «عضویت در نهادها و سازمان‌های بین‌المللی علمی- فرهنگی و اعطای مدرک و عضویت افتخاری به شخصیت‌های علمی جهان»، «تأسیس مؤسسات مالی-اعتباری و خدماتی وابسته برای دستیابی به اهداف بنیاد و حمایت از دانش‌آموختگان»، «انجام فعالیت‌های انتشاراتی اعم از نشر مکتوب و الکترونیک به‌منظور انتشار کتاب و سی‌دی و اقدام به تأسیس و تجهیز مراکز چاپ و نشر و ایجاد پایگاه اطلاع‌رسانی رایانه‌ای و مطبوعاتی و انتشار نشریات تخصصی و فرهنگی و برگزاری همایش‌ها و فعالیت‌های علمی-ترویجی به‌منظور تحقق اهداف بنیاد» و «تولید و عرضه محصولات کامپیوتری و محصولات سمعی- بصری (رسانه‌ای) در زمینه‌های علمی معارف اسلامی». ماده ٧ اساسنامه، مؤسس بنیاد را آیت‌الله «جوادی آملی» معرفی کرده است. همچنین در ماده ٩ اساسنامه آمده: «هیأت امنا مرکب از سه تا پنج نفر از فضلا، نخبگان و شخصیت‌های علمی و فرهنگی حوزه و دانشگاه است که از سوی مؤسس بنیاد برای پنج سال انتخاب می‌شوند. اسامی اعضا به شرح ذیل است: «رئیس بنیاد»، «حجت‌الاسلام‌والمسلمین مرتضی واعظ جوادی»، «حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قمی»، «حجت‌الاسلام والمسلمین محمد جعفر علمی» و «حجت‌الاسلام والمسلمین حمید پارسانیا».

مؤسسه امام صادق (ع): برای جست‌وجو درباره مؤسسه امام صادق (ع)، هنگامی‌ که نام این مؤسسه جست‌وجو می‌شود، نخستین لینک معرفی‌شده، بخش عربی سایت اطلاع‌رسانی آیت‌الله «جعفر سبحانی» است. آن‌طور که در بخش عربی آمده، قدمت مؤسسه امام صادق (ع) به سال ١٤٠٠ هجری قمری یعنی حدود ٣٧ سال پیش می‌رسد. مؤسسه آموزش عالی اخلاق و تربیت: در پایگاه اطلاع‌رسانی این مؤسسه، نام رئیس مؤسسه یا هیأت امنای آن ذکر نشده است، اما نشانی دفتر آن، در شهر «قم» است. معاون آموزش مؤسسه آموزش عالی اخلاق و تربیت، سال ١٣٩١ در مصاحبه‌ای گفته بود: «پیگیری‌های لازم برای تأسیس این مؤسسه از سال ٨٦ آغاز شد و بیش از دو سال طول کشید تا مجوز این مؤسسه از وزارت علوم اخذ شد». در سایت این مؤسسه، در ذیل اسم آن عبارت «غیرانتفاعی-غیردولتی» نوشته شده است.

بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج): در اساسنامه «بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج)»، آمده: «با عنایت خداوند متعال و با توجه خاصه حضرت ولی‌الله الاعظم امام عصر(عج) و پس از کسب موافقت مقام معظم رهبری، حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای مدظله العالی از سوی حضرت حجت‌الاسلام والمسلمین قرائتی در تاریخ ٩/٣/٧٩ و به انگیزه ارتقای سطح دانش و بینش عمومی و اشاعه فرهنگ اسلام ناب محمدی‌ (ص) با محوریت مسئله امامت و مهدویت و با التزام به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و رعایت مقررات موضوعه کشوری و شرایط پیش‌بینی‌شده در این اساسنامه، بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود (عج) تشکیل شد».

همچنین در بخش هدف این اساسنامه آمده: «بنیاد به منظور ترویج و معرفی بیشتر امام زمان (عج) و شناساندن فرهنگ مهدویت و آشناکردن جامعه مخصوصا نسل نو با نقش امام زمان (عج) در زمان غیبت و در تعیین حکومت جهانی واحد و تحکیم پایه‌های امامت و ولایت تأسیس شده و برای نیل به اهداف بنیاد از کلیه شیوه‌های مطلوب است» که روش‌های بنیاد در اساسنامه آن درج شده است. طبق آنچه در سایت شعبه تهران این بنیاد آمده، شعبات «بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج)» در استان‌های کشور مشغول فعالیت هستند.

بودجه‌های فرهنگی در ردیف‌های دیگر لایحه
 اما بودجه‌های فرهنگی تنها منحصر به همین موارد نیست و نهادهای و ارگان‌های مختلف نیز در این راستا بودجه‌های مختلفی دریافت می‌کنند و در ردیف‌های مربوط به سایر نهادها و ارگان‌ها هم در مجلس، تغییرات جالبی در بودجه‌بندی رخ داده است. به جز بودجه هزار و ٨٥میلیاردو ٨٠٠‌میلیون تومانی صداوسیما که در بررسی‌های مجلس هم دست‌نخورده باقی مانده، بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای ایفای وظایف خود در سال ٩٥ در لایحه پیشنهادی دولت، ٤٢٦‌میلیارد و ٤٠٠‌میلیون تومان برآورد شده بود که مجلس آن را به ٣٦٨‌میلیارد و ٨٠٠‌میلیون تومان کاهش داد و در ازای این کاهش، سه ردیف بودجه دیگر برای مأموریت‌هایی خاص به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داد که عبارت‌اند از:

- بنیاد بین‌المللی فرهنگی و هنری امام رضا (ع) ٨‌میلیاردو ٦٠٠‌میلیون تومان
- ستاد عالی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد ٥٣‌میلیارد تومان
- کمک به اشخاص حقوقی غیردولتی ٢٨‌میلیارد تومان

این در حالی است که برای بازسازی مساجد و حسینیه‌ها و برنامه‌های عام‌المنفعه، یک ردیف ٨٠‌میلیاردتومانی هم در اختیار قرارگاه خاتم‌الانبیا سپاه است تا در اجرای «طرح کوثر» به این مأموریت بپردازد. سایر نهادها و مؤسسات فرهنگی و مذهبی را که در لایحه بودجه امسال ردیف اعتباری داشتند و در مجلس، بودجه‌های اختصاص‌یافته به برخی از آنها تغییر کرد نیز در جدول صفحه ٧ می‌توان مشاهده کرد.

 

جزئیات بودجه نهادهای فرهنگی

 

1395/11/17

 

ایران آنلاین /غلامعلی جعفرزاده‌ایمن‌آبادی به «اعتماد» می‌گوید: «تنها ٣٠ درصد از موسسات و نهادهایی که نام آنها در جدول شماره ١٧ بودجه آمده نظارت‌پذیر هستند. اما ٧٠ درصد باقی مانده یا به نهادهای نظارتی پاسخگو نیستند یا این نهادها نمی‌توانند به مسائل مالی آنها ورود کنند. لذا ما امسال تلاش کردیم تا آن موسساتی را که پاسخگو نیستند از این جدول حذف کنیم اما با لابی‌های سنگینی که وجود داشت، موفق نشدیم.» با این حساب یک بار دیگر تیر نمایندگان مجلس برای تعیین تکلیف و شفاف‌سازی ردیف‌های بودجه جدول ١٧ به سنگ خورد. بی‌سبب نبود که جعفرزاده ایمن‌آبادی می‌گفت «برای حذف نهادهای نظارت ناپذیر از جدول ١٧ برای ما دعا کنید.» او توضیح می‌دهد جدول ١٧ جدول غیرشفافی است و مجلس در مورد آن عملا نقش نظارتی خودش را از دست می‌دهد؛ این جدول موضوع بحث‌های سراسری و هر ساله در کشور بوده و تمام تلاش نمایندگان این است که حذف شود اما صادقانه می‌گویم که همچنان آنقدر فشار از بیرون زیاد است که در این سنوات آن فشار بر این تصمیم مجلس غلبه کرده است. به گفته او این فشارها دقیقا از جانب همه نهادهایی است که در این جدول از دولت پول می‌گیرند اما به هیچ کجا هم پاسخگو نیستند. موضوعی که بایزید مردوخی، اقتصاددان، هم به آن اشاره کرده است. او به ایلنا گفته «ذیل این جدول ارقام کلانی به برخی موسسه‌های فرهنگی اختصاص داده شده که اغلب از چتر نظارت دولت به دور هستند. هیچ نظارتی بر این ارگان‌ها نیست و در تفریغ بودجه نیز بررسی نمی‌شوند. سازمان حسابرسی هم درباره این ارگان‌ها گزارشی نمی‌دهد تا مشخص شود بودجه اختصاص‌داده‌شده به چه نحو هزینه شد.»
چرا حذف جدول ١٧ ممکن نشد؟
شاید بتوان گفت جسورانه‌ترین برخورد با جدول ١٧ را کمیسیون برنامه و بودجه مجلس دهم انجام داد. آنها بیست و نهم آذرماه امسال در حین بررسی لایحه بودجه ٩٦ به اتفاق رای به حذف این جدول دادند. کمیسیون برنامه و بودجه با این تابوشکنی منابع جدول ١٧ را به کمیته امداد و بهزیستی اختصاص دادند. با این همه اما به نظر می‌رسد این اقدام آنها چندان دوامی نداشت. چه آنکه تصمیم آنها باید از دو فیلتر کمیسیون تلفیق و صحن مجلس هم عبور کند. جعفرزاده ایمن‌آبادی می‌گوید: اینکه کسی به شما بگوید این جدول را حذف می‌کنیم، بعید است و حرفی غیرواقعی زده است. ما تلاش کردیم امسال آن نهادهایی که پاسخگو نیستند را حذف کنیم. اما این جدول در میان نمایندگان سینه‌چاکانی داشت که با لابی‌های سنگین رای بالایی بر عدم حذف آنها جمع کردند. طیف نمایندگانی که خواهان این شفاف‌سازی و قطع این درخت از ریشه بودند، کم بود. او البته این را هم می‌گوید که گله‌مندی اصلی ما از دولت است که این جدول را در لایحه بودجه قرار داد و ما نمایندگان را هم به سختی انداخت. در لایحه بودجه سال ٩٦ نام ٥٠ موسسه و نهاد غیردولتی وابسته به اشخاص حقیقی و حقوقی وجود دارد که در مجموع حدود ٢٣٢ میلیارد تومان از بودجه فرهنگی کشور را به خودشان اختصاص می‌دهند. بیشتر آنها همان نهادهایی هستند که علی جنتی وزیر سابق ارشاد بارها و بارها وقتی در سیبل انتقادات مخالفین دولت بود از آنها سخن گفت. یک‌بار در گفت‌وگویش با «اعتماد» اشاره کرده بود که از هفت هزار و صد میلیارد تومان بودجه فرهنگی کشور در سال ٩٥ تنها هزار میلیارد تومان آن سهم وزارت ارشاد است. بیش از هزار میلیارد آن سهم صدا و سیما و بقیه متعلق به موسسات و مراکز پژوهشی و سازمان‌هایی نظیر سازمان تبلیغات و دفتر تبلیغات اسلامی است که نام برخی از آنها در همین جدول شماره ١٧ آمده است. نهادهایی که به اندازه بودجه‌ای که دریافت می‌کنند، پاسخگو نیستند. روشن‌تر از اظهارات جنتی سخنان محمدباقر نوبخت بود که پنجم آبان ماه درست همان زمان که انتقادات از وزارت ارشاد بالا گرفته بود گله‌مندانه گفت: «در جدول ۱۷ بودجه‌های فرهنگی، نهادهایی قرار دارند که عملا پاسخگویی به هیچ سازمانی درباره هزینه‌های فرهنگی خود ندارند. آیا قرار نیست بر این سازمان‌ها و نهادها نظارتی صورت بگیرد؟» با این همه وقتی آذرماه لایحه بودجه سال ٩٦ به مجلس رفت باز هم دولت جدول شماره ١٧ را از لایحه بودجه حذف نکرد. حذف این جدول از بودجه سنواتی و شفاف‌سازی آن به ماجرای کشدار و بی‌سرانجامی تبدیل شده است. نمونه‌اش هم لایحه بودجه سال ٩٥، که در آن جدول ١٧ با رقم پیشنهادی ٢٤٤میلیارد و ٨٦٦میلیون تومان از سوی دولت به مجلس رفت و با وجود انتقادات نمایندگان و تاکید آنها بر حذف این جدول اما در نهایت با رقم نهایی ٢٧٦ میلیارد از مجلس رای گرفت.
آنها که  حذف و آنها که اضافه شدند
اگرچه نمایندگان تا الان نتوانستند این جدول را به طور کامل از لایحه بودجه حذف کنند اما هر سال نام تعدادی از آنها از این جدول خارج شده است. از جمله در لایحه بودجه امسال موسسه سعدی با مدیریت غلامعلی حداد عادل، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی و موسسه آموزشی و پژ‍وهشی امام خمینی با مدیریت آیت‌الله مصباح‌یزدی از جدول ١٧ حذف شدند و در ردیف‌های ثابت بودجه سالانه اضافه شدند. مثلا نام موسسه سعدی با بودجه ١٠ میلیارد تومانی در جدول شماره ٧ لایحه بودجه آمده است. به علاوه در جدول ١٧ لایحه بودجه سال ٩٦ دیگر خبری از مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی با بودجه یک میلیارد و هفتصد میلیون تومانی، سازمان‌های دانش‌آموزی با بودجه هشت میلیارد و هشتصد میلیون تومانی و اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان با بودجه یک میلیارد و ششصد و پنجاه هزار تومانی نیست و به علاوه ردیف‌های بودجه حمایت از فیلم‌های فاخر دینی به میزان پنج میلیارد و هفتصد و هفتاد و پنج میلیون تومان و همچنین اعتبار مربوط به مناسبت‌ها و برگزاری مراسم در آستان حضرت امام به میزان سه میلیارد و چهارصد و شصت و پنج میلیون تومان از جدول ١٧ حذف شده است. با این حال در جدول ١٧ لایحه بودجه ٩٦ تعدادی از نهادهای غیردولتی هم اضافه شده‌اند. از جمله شهرکتاب با مدیریت مهدی فروزان داماد امام موسی صدر با بودجه ٧٠٠ میلیون تومان، مدرسه اسلامی هنر در قم با بودجه ٣٠٠ میلیون تومان، موسسه شهید مدنی با مدیریت سیدمحمدکاظم حجازی نماینده دور هشتم مجلس با بودجه ٤٠٠ میلیون تومان، موسسه رواق حکمت که رسالت آن پاسخگویی دینی در فضای سایبر عنوان شده با بودجه ٦٠٠ میلیون تومان، موزه مغز و اعصاب ایران با بودجه ٥٠٠ میلیارد تومان، بنیاد پروفسور حسابی با بودجه ٣٠٠ میلیون تومان و بنیاد علمی و فرهنگی استاد مطهری ١٠ میلیارد تومانی به ردیف‌های این جدول برای سال ٩٦ اضافه شده‌اند. علاوه بر این نهادها در جدول شماره ١٧ نهادهایی مانند سازمان تبلیغات اسلامی، شورای سیاستگذاری ائمه جمعه و دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم که دارای ردیف بودجه ثابت هستند، هم در قالب ردیف‌هایی در قالب جدول ١٧ بودجه دریافت می‌کنند. بر این اساس طبق لایحه بودجه سال ٩٦، قرار است سازمان تبلیغات اسلامی با ٨ ردیف در این جدول مجموعا ٤٥ میلیارد تومان و دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم نیز در سه ردیف بودجه‌ای بیش از ٤ میلیارد تومان در قالب «کمک» از دولت بودجه دریافت کنند. همچنین شورای سیاستگذاری ائمه جمعه برای کمک به تجهیز و تکمیل مصلاهای کشور بیش از ٢٧ میلیارد تومان، موسسه انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نزدیک به ٢ میلیارد تومان، جشنواره عمار ٢ میلیارد و ٢٠٠ میلیون تومان، بسیج دانش‌آموزی یک میلیارد و ٦٠٠ میلیون تومان و دانشگاه امام صادق ١٠ میلیارد و ٦٠٠ میلیون تومان بودجه دریافت کنند. در این جدول نام موسسات غیردولتی نظیر هیات رزمندگان اسلام که مداحانی همچون منصور ارضی و داود کریمی از چهره‌های اصلی آن هستند با بودجه یک میلیارد و صد و پنجاه میلیون تومان، موسسه کتاب‌شناسی شیعه با مدیریت حجت‌الاسلام رضا مختاری از نمایندگان مجلس خبرگان رهبری با بودجه ٣٤٦میلیونی، بنیاد تاریخ‌پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی با مدیریت سید حمید روحانی با بودجه ٣٤٦ میلیونی، دانشگاه عدالت با ریاست آیت‌الله هاشمی‌شاهرودی با بودجه ٤ میلیارد و ٢٥٧ میلیون تومان  هم دیده می‌شود.
مسعود پزشکیان: نمایندگان مقصرند
اما سوال این است که چرا این جدول با وجود تاکید و اصرار نمایندگان همچنان پابرجاست. به اعتقاد مسعود پزشکیان، نایب‌رییس مجلس خود نمایندگان مقصر اصلی این موضوع هستند. او در گفت‌وگو با روزنامه اعتماد می‌گوید هر سال نمایندگان حرف از شفاف‌سازی می‌زنند ولی عملا این حرف‌ها به جایی هم نمی‌رسد. پزشکیان می‌گوید دولت خودش خیلی از بندهای این جدول را آورده است. چون می‌خواهد به انجمن یا موسسه‌ای کمک کند. مجلس هم با خواست دولت مخالفت نکرده است. اما حالا نمی‌شود پولی را اختصاص داد اما نظارت نکرد. اگر نمی‌توانیم نظارت کنیم دیگر تقصیر خود ما است که به آنها بودجه هم می‌دهیم. هرچه هست کلاف سردرگم جدول شماره ١٧ قرار نیست به این زودی‌ها باز شود. آیا امسال بالاخره مجلس خواهد توانست دست کم موسسات نظارت ناپذیر را از قالب جدول ١٧ خارج کند یا نه معلوم نیست. باید منتظر ماند و دید./اعتماد

بودجه فرهنگی چگونه و توسط چه نهادهایی هزینه می شود؟

وزارت ارشاد که متولی فرهنگ عمومی است 15% و بقیه دستگاه های فرهنگی85% اعتبارات فرهنگی کشور را در اختیار دارند.

 

اواسط هفته گذشته جناب آقای کاراندیش،معاون توسعه منابع انسانی و پشتیبانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی همراه چند نفر از مدیران این معاونت جهت رسیدگی به مشکلات اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم، مهمان استان قم بودند.
غیر از دیدار با استاندار، امام جمعه و شورای شهر و شورای معاونان اداره ارشاد قم، به سفارش خود ایشان، دو دیدار قابل توجه دیگر هم انجام شد.
دیدار اول با کارکنان اداره کل ارشاد قم که با گفت و شنودی مستقیم به سوالات کارکنان پاسخ داد، اما دیدار دیگر با حضور انجمن ها و تشکل های فرهنگی قم شامل 7 انجمن خوشنویسی، موسیقی، هنرهای تجسمی و... و همچنین اتحادیه ناشران و تعاونی ناشران قم بود.
پس از بیانات مهمانان، مدیرکل و معاونان، یکی از حاضران با بی سابقه دانستن چنین جلسه ای گفت که تاکنون سابقه نداشته معاون اداری مالی وزارت ارشاد مستقیم با اهالی فرهنگ استان جلسه بگذارد و مشکلاتشان را بشنود.
اما آنچه مهمتر بود سخنان خود ایشان که ضمن اشاره به وظایف و مسئولیت های وزارت ارشاد و انتظاراتی که از آن وجود دارد، به اعتبارات آن و اعتبارات سایر دستگاه های فرهنگی کشور اشاره کرد.
همچنین با اشاره به تقسیم اعتبارات درون وزارت، مژده ای مهم داد که در درون وزارت ارشاد در این دولت، اعتبارات براساس برنامه های هر معاونت تخصیص می یابد. چنانچه ایشان بتواند به این وعده در عمل وفادار بمانند تغییر مهمی در اقتصاد فرهنگ کشور رخ داده است.
این سخنان بهانه ای شد تا از زاویه ای دیگر به سال اقتصاد و فرهنگ نگاه شود.
وزارت ارشاد و سازمان های فرهنگی تاثیرگذار در فرهنگ عمومی:
طبق ماده 2 قانون اهداف و وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مصوب 1366 مجلس شورای اسلامی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که مسئول اجرای سیاستهای رسمی نظام جمهوری اسلامی ایران در زمینة فرهنگ عمومی است، وظایف اساسی سی گانه ای که در این ماده شمرده شده را عهده دار است.
از طرفی شاهدیم که سازمان های متعدد، تاثیرات شگرفی در فرهنگ کشور دارند، اعم از صداوسیما، حوزه های علمیه، سازمان تبلیغات اسلامی، دفتر تبلیغات اسلامی و...بدون ورود به تاثیرات اقدامات آنان، معمولا زمانی که مشکلات فرهنگی مورد توجه قرار می گیرد نوک حمله و انتقاد متوجه دولت و وزارت ارشاد است، رفتاری که معمولا صبغه سیاسی آن غالب بر نگاه به عملکرد و محاسبه رفتار تمام سازمان های فرهنگی است.
به نظر می رسد تا زمانی که نتوانیم تقسیم درستی در وظایف و مسئولیت های این سازمان ها به تناسب منابعی که استفاده می کنند، داشته باشیم همچنان در دور باطل شناسایی مقصر ضعف ها خواهیم بود.
محاسبه تاثیرات رفتار دستگاه های فرهنگی چندان آسان نیست، اما یکی از شاخص های مهم در این محاسبه، میزان اعتبارات تخصیصی به این دستگاه ها است.

**اعتبارات دستگاه های فرهنگی:
آنچه در این جلسه به اعتبارات اشاره شد بسیار مهم است:
اعتبارت کشور در حوزه فرهنگی و اجتماعی 64/5 درصد از بودجه کشور است که رقم قابل توجهی است.
اما تقسیم این اعتبارات در این 64/5% اعتبارات کشور به این شرح است.
فصول ذیل امور اجتماعی و فرهنگی
آموزش 30/5 درصد
فرهنگ و هنر و رسانه 4/5 درصد
بهداشت و سلامت 15/1 درصد
رفاه و تامین اجتماعی 49/1 درصد
تربیت بدنی 0/8 درصد
که جمعا می شود 100% از 64/5 % بودجه فرهنگی و اجتماعی کشور.
اما 4/5% از 64/5% بودجه فرهنگی و اجتماعی کشور که اختصاص به فرهنگ و هنر دارد، به شکل زیر تخصیص یافته است:
نیمی از آن یعنی 49/23% صداوسیما
وزارت ارشاد15/41%
شورای عالی حوزه های علمیه 10 درصد
میراث فرهنگی 9 درصد
سازمان تبلیغات 6 درصد
فرهنگ و ارتباطات 4/35 درصد
اوقاف 1/95درصد
دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم 1/84درصد
خبرگزاری جمهوری اسلامی 1/14 درصد
اسناد و کتابخانه ملی 1 درصد
شورای هماهنگی تبلیغات 66/. درصد
بنیاد حفظ آثار دفاع مقدس 57/. درصد
موسسه آموزشی امام خمینی 32/.درصد
سازمان حج07/.درصد
ملاحظه می شود وزارت ارشاد که متولی فرهنگ عمومی است 15% و بقیه دستگاه های فرهنگی 85% اعتبارات فرهنگی کشور را در اختیار دارند که فقط نیمی از آن متعلق به صدا و سیماست. بدیهی است که عملکرد این سازمان گسترده چه مقدار تاثیر در فرهنگ عمومی خواهد داشت، اما معمولا عملکرد این دستگاه و همچنین سایر دستگاه ها که 35% اعتبارات فرهنگی را در اختیار دارند در انتقادات مربوط به ناهنجاری ها که دولت و وزارت ارشاد مورد انتقاد مستقیم قرار می گیرد، محاسبه نمی شود.
یعنی دولت با این که 15% اعتبارات را در اختیار دارد در برابر 85% اعتبارات دستگاه هایی که مدیریت اش خارج از اختیار دولت است، همچنان به عنوان پاسخگوی مشکلات فرهنگی شمرده می شود.
تعیین وظایف مشخص هردستگاه فرهنگی به تناسب اعتبارات تخصیصی:
به نظر می رسد لازم است که دولت بجای انفعال، به دلیل وظیفه ای که به عنوان قوه مجریه عهده دار مدیریت فرهنگ عمومی است، با تنظیم لایحه ای وظایف این دستگاه ها را در قبال اعتباراتی که استفاده می کنند، کاملا شفاف کند، تا مشخص شود، چه وظایفی را برای پیشبرد فرهنگ عمومی عهده دارند و در برابر قصور احتمالی قابل ارزیابی باشد.
اما در ادامه این بحث که مسئله بسیار مهم تقسیم اعتبارات در درون وزارت ارشاد و وعده ای که معاون محترم توسعه منابع انسانی برای تقسیم عادلانه یعنی بر اساس برنامه عملیاتی هر بخش دارند، برای پرهیز از اطاله کلام، در بخش دوم خواهم پرداخت.انشاءالله.
**سیدمحمدکاظم شمس

صادق زیباکلام امروز در دومین نامه خود به علی مطهری نماینده مردم تهران، به پاسخ مطهری به نامه اولش واکنش نشان داد.

- ۱۸ خرداد ۱۳۹۴

 

صادق زیباکلام امروز در دومین نامه خود به علی مطهری نماینده مردم تهران، به پاسخ مطهری به نامه اولش واکنش نشان داد.

زیباکلام چندی پیش در نامه ای به علی مطهری عضو کمیسیون فرهنگی مجلس نسبت به وضعیت بودجه فرهنگی و نظارت بر ان انتقاداتی صورت داد.

پس از آن علی مطهری به ادعاهای زیباکلام در ان نامه پاسخ داد.

اکنون صادق زیباکلام در نامه دوم خود به پاسخ مطهری واکنش نشان داده است.

متن جوابیه زیباکلام که در اختیار فرارو قرار گرفته است به این شرح است:

بسمه تعالی
جناب آقای دکترعلی مطهری
نماینده مجلس شورای اسلامی کثرالله امثالهم

با سلام و تحیات و تشکراز پاسخ به مرقومه اینجانب در خصوص ۳۶ نهاد فرهنگی کشور و اختصاص بیش از ۶۰۰۰ میلیارد تومان بودجه سالیانه برای آنان و در مقابل ۱۷۴ میلیارد برای محیط زیست کشور، چند نکته را لازم دیدم به محضرتان عرض نمایم.

۱- نخستین نکته باز می گردد به "پیام" اصلی آن نامه که به محضرتان ایفاد داشته بودم، اینکه آیا جنابعالی بعنوان یکی از اعضاء کمسیون فرهنگی مجلس اختصاص بیش از ۶۰۰۰ میلیارد تومان را برای امورفرهنگی درحالیکه بودجه محیط زیست کشور ۱۷۴ میلیارد تومان است را درست می دانید؟ آیا این میزان هزینه برای امور فرهنگی تناسبی با شاخص های بنیادی توسعه همچون سرانه آموزش و پرورش، بهداشت و درمان، حمل ونقل عمومی و ...دارد؟ آیا این حجم هزینه های هنکفت برای ارتقاء "سطح فرهنگ" جامعه است یا در حقیقت "تبلیغات فرهنگی" که بعضا هم با "تبلیغات سیاسی" درهم می آمیزد چقدر ضرورت دارند؟

۲- نکته مهم دیگری که می خواستم نظرتان را نسبت به آن جلب کنم میزان تاثیر گذاری واقعی این هزینه های فرهنگی می باشد. فرض بگیریم که نصف بعلاوه یک مردم ایران خود خواسته باشند که ۶۰۰۰ میلیارد تومان از مالیاتی که می پردازند صرف امور فرهنگی شود و صرفا ۱۷۴ میلیارد تومان صرف محیط زیست کشورشان. آیا در عمل آن ۳۶ نهاد فرهنگی توانسته اند در جهت تحقق انتظارات مردم گام بردارند؟ آیا اساسا این ۳۶ نهاد متولی فرهنگ جامعه در قبال بودجه هایی که دریافت می کنند خود را موظف به پاسخگویی می دانند؟

۳- می فرمایید که این نهادها و سازمان ها بیشتر جنبه سیاستگذاری، تعیین خط مشی ها و چارچوبها را دارند در حالیکه وزارت ارشاد نقش تصمیم گیری و اجرایی برعهده اش می باشد. بنابراین معتقدید که هم مسئولیت ارشاد خیلی بیشتر است و هم به تبع آن می بایستی پاسخگو هم  باشد.

سخن جنابعالی از منظر تئوری درست است اما در عمل اینگونه نیست و بسیاری از آن ۳۶ ارگان فرهنگی در گیر امور اجرایی هستند. بعنوان مثال، شورایعالی انقلاب فرهنگی بعنوان بالاترین مرجع سیاستگذاری و تعیین کننده خط مشی های کلان فرهنگی کشور که علی القاعده حسب آنچه که جنابعالی می فرمایید می بایستی درگیر سیاستگذاری باشد در عمل همچون یک سازمان اجرایی صرف وارد جزیی ترین تصمیم گیری ها شده است.

از تعیین برنامه های آموزش ابتدایی برای دبستان ها گرفته تا عزل و نصب روسای دانشگاهها تا تدوین سرفصلهای دروس دانشگاهی، تا طرح لباس و حجاب برای خانمها تا طراحی بازی های اسلامی کامپیوتری برای کودکان، افزایش مرخصی زایمان از ۶ به ۹ ماه، مرخصی دو هفته ای برای پدرانی که اولاد دار می شوند، کاهش مدت خدمت سربازی برای سربازان متاهل، رایگان کردن زایمان های طبیعی و محدود کردن سزارین به موارد ضروری، تعین جایزه سکه طلا برای خانواده هایی که از چند اولاد بیشتر فرزند پیدا می کنند و موارد عدیده دیگری از این دست تصمیمات و سیاست های اجرایی.

جدای از اینکه آیا این امور "راهبردی" و "سیاستگذاری" هستند یا اجرایی  و عملیاتی، موضوع مهم دیگری که چه در خصوص شورایعالی انقلاب فرهنگی و چه در خصوص بسیاری از نهاد های فرهنگی دیگر مطرح می شود مسئله "پاسخگو بودن" آنهاست. بنظر جنابعالی شورایعالی انقلاب فرهنگی بعنوان نهادی که از صدر تا ذیل امور فرهنگی کشور را در انحصار خودش درآورده آیا نمی بایستی در قبال تصمیمات و سیاستهای خرد و کلانی که باجرا در می آورد موظف به یک حداقلی از پاسخگویی باشد و آیا این فقط وزارت ارشاد هست که می بایستی در قبال تصمیماتش پاسخگو باشد؟

۴- جناب آقای دکتر مطهری، سالهاست که بالاترین نهاد فرهنگی کشور بدنبال سرابی بنام "مهندسی فرهنگی" می باشد. اصل این ایده اندیشه ای بود که در اواخر قرن نوزدهم تحت عنوان "مهندسی اجتماعی" توسط برخی از متفکرین علوم انسانی مطرح گردید. اما آنقدرها طول نکشید که مشخص شد که ایده "مهندسی اجتماعی " یک سراب و یک رویا بیش نیست و در همان دهه های نخستین قرن بیستم کنار گذارده شد.

این هم حکایتی است که بدلیل عقب ماندگی علوم انسانی در ایران ایده ایی که نزدیک به یک قرن پیش در غرب منسوخ و کنار گذارده شده امروز تحت عنوان "مهندسی فرهنگی" همچون معجونی شفاء بخش و معجزه‌گر در روح و جسم برنامه ریزان و مسئولین شورایعالی انقلاب فرهنگی مان برای خودش جای بازکرده و در تلاش اند تا به کمک اکسیر حیات بخش "مهندسی فرهنگی" کاری کنند تا همه این ۷۸ میلیون جمعیت فقط یک فکر و یک نگاه داشته باشند آنهم فکر و نگاهی است که شورایعالی انقلاب فرهنگی برایشان طراحی کرده است. نمی دانم چند سال بایستی طول بکشد تا متولیان شورایعالی انقلاب فرهنگی متوجه شوند که فرهنگ را نه می شود "ساخت" و نه بطریق اولی آنرا "مهندسی" کرد. فرهنگ ماشین نیست.

۵- یکی دیگر از معضلات فرهنگی کشور سپردن امور فرهنگی به افرادی است که بیش از آنکه فرهنگی باشند سیاسی هستند. بیش از آنکه دل در گرو فرهنگ داشته باشند، اسیر سیاست و دل در گرو قدرت سیاسی دارند. در جامعه ی امروزی ما فرهنگ شده بدبختانه ابزار و وسیله ایی برای خیلی ها که خود را بقدرت نزدیک نمایند.

صرف هزینه های هنگفت و بی حاصل برای امور فرهنگی تنها موضوعی نبود که می خواستم توجه تان را به عنوان یکی از اعضاء کمسیون فرهنگی مجلس به آن جلب کنم. اصرار بر روی ناکجا آبادهایی تحت عناوینی همچون "مهندسی فرهنگی"، "علوم انسانی اسلامی"، "بومی سازی علمی"، "الگوهای قد و نیم قد توسعه ایرانی اسلامی"، " فرهنگ را در خدمت سیاست و قدرت در آوردن" و سپردن امور فرهنگی کشور به افرادی که بیشتر کنشگر سیاسی‌اند و دل در گرو سیاست و قدرت دارند تا هنر، سینما، ادبیات و فرهنگ مصیبت های دیگری هستند که توجه به آنها بمراتب از موضوع هزینه های بی حاصل فرهنگی مهم ترمی باشند.

( با اداء احترام مجدد به روح پرفتوح پدر متدین و آزادیخواه تان)
ایام بکام باد
صادق زیباکلام
هیجدهم خردادماه یکهزاروسیصدونودوچهار

پرخرج‌ترین ارگان‌های دولتی کدامند؟

بودجه سال آینده برخی ارگان‌های کشور پرخرج ترین ارگان‌های دولتی کدامند؟ بودجه صدا و سیما بیشتر از بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد در نظر گرفته شده است وزارت بهداشت از تمام وزارتخانه های اقتصادی به جز وزارت کار، بودجه بیشتری دریافت می‌کند.

تاریخ انتشار: ۱۰:۱۰ - ۳۰ آذر ۱۳۹۵

پ

خرج و مخارج بهداشت و درمان مردم کشور به بودجه وزارتخانه های اقتصادی می چربد و جالب آنجاست که بودجه صدا وسیما از برخی از وزارتخانه‌ها هم بیشتر است حتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

 

به گزارش روزنامه شهروند، بر اساس لایحه بودجه ای که دولت برای سال آینده تنظیم کرده است بودجه تمام وزارتخانه های اقتصادی به استثنای وزارت کار کمتر از بودجه وزارت بهداشت و درمان است. بر این اساس بودجه ٩٩ هزار میلیارد ریالی وزارت بهداشت و درمان حدود ٣٣ برابر بودجه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، ١٩,٨ برابر بودجه وزارت صنعت و ٣ برابر بودجه وزارت کشاورزی است. این موضوع در حالی رخ می دهد که در میان وزارتخانه های اقتصادی نیز وزارت کار، راه و شهرسازی و نیرو بیشترین بودجه را در میان وزارتخانه های اقتصادی دریافت می کنند. 

 

 

بررسی بودجه سایر دستگاه های کشور نیز نشان می دهد که بودجه ای که سازمان صدا و سیما دریافت می کند از تمام بودجه ای که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می گیرد، بیشتر است. این موضوع در حالی رخ می دهد که سقف منابع عمومی لایحه بودجه ٩٦ معادل  ٣٢٠ هزار میلیارد تومان است همچنین رقم پیش‌بینی شده برای درآمدهای دولت به ١٥٩ هزار میلیارد تومان می‌رسد که از این میزان ١١٣ هزار میلیارد تومان مالیات و حقوق ورودی و ٤٦ هزار میلیارد تومان مربوط به سایر درآمدهاست.

 

بر این اساس دولت بنا دارد بالغ بر ٧٠ درصد درآمدهای مورد نظر خود در بودجه ٩٦ را از مالیات تامین کند که این رقم شامل ١١٢ هزار میلیارد تومان می شود. همچنین بر این اساس بیشترین افزایش مالیات مربوط به مالیات بر ثروت  با سهم ٥٠ درصد و مالیات کارمندان و اصناف با سهم ٢١ درصد بوده است. این در حالی است که بنا برلایحه بودجه ٩٦ حقوق کارمندان برای سال آینده تنها ١٠ درصد افزایش داشته است.

 

بودجه وزارت ارشاد کمتر از بودجه صداوسیما

بودجه‌ای که دولت در لایحه ٩٦ برای بخش‌های فرهنگی کشور درنظر گرفته، شامل بودجه‌هایی است که برای نهادهای فرهنگی غیردولتی درنظر گرفته است و درمجموع بیشتر از یک هزار و ٧٨٧‌میلیارد ریال است. بنیاد دعبل خزعلی، مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی، موسسه تحقیقاتی اسرا، دانشگاه امام صادق، جشنواره مردمی عمار و مدارس معارف اسلامی صدرای نور ازجمله این نهادها به شمار می‌روند.

 

بودجه نهادهای فرهنگی کشور اما محدود به این رقم نمی‌شود. بودجه صداوسیما از ١٣‌هزارو٣٥٨‌میلیارد ریال در‌سال ٩٥ به ١٥‌هزارو٩٨٦‌میلیارد ریال افزایش یافته است. به این ترتیب مجموع بودجه فرهنگی نهادهای غیردولتی و صداوسیما حدود ١٧‌هزارو٧٧٣‌میلیارد ریال است. این میزان از کل بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز بیشتر است. درصورت تصویب مجلس بودجه‌ای که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در‌سال ٩٦ می‌گیرد ،حدود ١١‌هزار‌میلیارد ریال است که این رقم حتی از بودجه ١٥‌هزارو٩٨٦‌میلیارد ریالی صداوسیما کمتر است. 

 

علاوه براین بودجه‌های فرهنگی، دستگاه‌های زیادی وجود دارند که بودجه فرهنگی از دولت دریافت می‌کنند. براین اساس، در‌سال ٩٦ جامعه المصطفی العالمیه ٢‌هزارو٦٧٦‌میلیارد ریال، شورای سیاست‌گذاری حوزه‌های علمیه خواهران ٢‌هزارو٢٩٠‌میلیارد ریال، سازمان تبلیغات اسلامی ٣‌هزارو٧٧٥‌میلیارد ریال، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ٢٣٠‌میلیارد ریال، کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی ٦٨‌میلیارد ریال، مرکز خدمات حوزه‌های علمیه قم ٧‌هزار‌میلیارد ریال، موسسه نشر آثار حضرت امام(ره) ٧٦٩‌میلیارد ریال، شورای برنامه‌ریزی مدیریت حوزه‌های علمیه خراسان قم ٨٨٠‌میلیارد ریال، شورایعالی حوزه‌های علمیه قم ٣‌هزارو٦٧٠‌میلیارد ریال، شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی ٤٣٢‌میلیارد ریال و دفتر تبلیغات اسلامی حوزه‌های علمیه قم یک‌هزارو١١٩‌میلیارد ریال اعتبار دریافت می‌کنند. همچنین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی مشتمل برمجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، مجمع جهانی اهل بیت، دانشگاه اهل بیت، دانشگاه مذاهب اسلامی و بنیاد سعدی بیش از ٢‌هزارو٨٥١‌میلیارد ریال پول دریافت خواهند کرد.

 

 

نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها بیش از یک‌هزارو٢٤٦‌میلیارد ریال، دبیرخانه شورایعالی انقلاب فرهنگی ٥٦٧‌میلیارد ریال، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی ٢٤٤‌میلیارد ریال، بنیاد حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس ٨٣١‌میلیارد ریال و سازمان بسیج نیز ١١‌هزارو٥٥٠‌میلیارد ریال بودجه دریافت می‌کنند. بودجه فرهنگستان علوم ایران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، فرهنگستان علوم پزشکی ایران، بنیاد ایران‌شناسی و فرهنگستان هنر به‌عنوان نهادهای فرهنگی زیرمجموعه نهاد ریاست‌جمهوری نیز، بیش از ٦٢٠‌میلیارد ریال است.

 

خرج بهداشت و درمان بیشتر از خرج اقتصاد کشور

بودجه‌ای که دولت برای وزارت بهداشت درنظر گرفته، از بودجه تمام وزارتخانه‌های اقتصادی به استثنای وزارت کار بیشتر است. براین اساس بودجه وزارت بهداشت ٩٩‌هزار‌میلیارد ریال تعیین شده است که درمیان وزارتخانه‌های اقتصادی تنها وزارت کار با بودجه ٢٤٠‌هزار‌میلیارد ریالی بالاتر از این وزارتخانه از نظر بودجه قرار می‌گیرد. براین اساس، همچنین بودجه وزارت بهداشت حدود ٣برابر بودجه وزارت کشاورزی، ٣٣برابر وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و ١٩,٨برابر وزارت صنعت است.

 

کمترین بودجه وزارتخانه‌های اقتصادی از آن وزارت ارتباطات

در لایحه ٩٦ بیشترین بودجه وزارتخانه‌های اقتصادی به ترتیب به وزارت کار، راه‌وشهرسازی و وزارت نیرو اختصاص یافته است. کمترین بودجه نیز به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و وزارت صنعت رسیده است. مقایسه میزان افزایش بودجه وزارتخانه‌های اقتصادی با‌ سال گذشته نیز نشان می‌دهد تنها بودجه وزارت ارتـباطـــات و فناوری اطلاعات است که افزایش خاصی نداشته است.

 

بر این اساس در لایحه بودجه ٩٦ بودجه وزارت راه‌و‌شهرسازی ٨٦‌هزار‌میلیارد ریــال، وزارت کار ٢٤٠‌هزارو ٤٦٧‌میلیارد ریال، وزارت صنعت ٥‌هزارو ٨٩٨‌میلیارد ریال، وزارت جهاد کشاورزی ٣٣‌هزارو ٩٠٥‌میلیارد ریال، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ٣‌هزارو ١٢٤‌میلیارد ریال، وزارت نیرو ٧٥‌هزار‌میلیارد ریال و وزارت اقتصاد ١٥‌هزارو ٩٩٠‌میلیارد ریال تعیین شده است.

 

این در حالی است که برای ‌سال جاری، بودجه وزارت راه‌و‌شهرسازی ٧٥‌هزار‌ میلیارد ریال، وزارت کار ٢١٦‌هزار‌میلیارد ریال، وزارت صنعت ٦‌هزارو٤٠٠‌میلیارد ریال، وزارت جهادکشاورزی ١٢‌هزارو ٤٤٩‌هزار‌ میلیارد ریال، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ٣‌هزارو ٧٤٥‌میلیارد ریال، وزارت نیرو ٧٢‌هزار‌میلیارد ریال و وزارت اقتصاد ٨‌هزارو ٦٧٥‌میلیارد ریال تعیین شده بود. این آمار از تحولی اساسی در عملکرد حوزه‌های اقتصادی کشور خبر نمی‌دهد، به‌خصوص که علاوه بر بودجه تقریبا ثابت وزارتخانه‌های اقتصادی، نیروی انسانی آنان از رأس تا ذیل تغییر ویرانگری نمی‌کند.