جمعه شب گروهی از نظامیان ترکیه تلاش کردند که قدرت را در این کشور به دست بگیرند.
بیانیهای با عنوان ارتش ترکیه از تلویزیون ملی این کشور پخش شد که بنا به آن ارتش برای دموکراسی و حقوق بشر اداره امور را در دست گرفته است.
این بیانیه میگفت تمام روابط خارجی کشور به شکل موجود باقی خواهد ماند و برقراری قانون باید اولویت اصلی باشد.
رجب طیب اردوغان از مردم ترکیه خواست که برای مقابله با حرکت نظامیان به خیابانها بیایند. آقای اردوغان که در تعطیلات بود به استانبول بازگشت.
بن علی ایلدیریم، نخست وزیر، گفته است که اجازه نمیدهد "تلاشهای غیرقانونی گروهی در ارتش" به نتیجه برسد.
در استانبول و آنکارا هواداران رجب طیب اردوغان به خیابانها ریختهاند.
مقامهای ارشد دولت میگویند تلاش برای کودتا شکست خورده است.
نیروهای ارتش ترکیه پلهای اصلی استانبول را بستهاند و گزارشهایی از پرواز هواپیماهای جنگی در ارتفاع کم بر فراز استانبول منتشر شده است.
بنعلی ایلدیریم، نخست وزیر ترکیه گفته است حضور نیروهای نظامی در خیابانهای استانبول بدون مجوز بوده و او اجازه نمیدهد "تلاشهای غیرقانونی گروهی در ارتش" به نتیجه برسد.
نخست وزیر ترکیه در عین حال گفته اتفاقی که افتاده کودتا نیست. او اطمینان داده که "دموکراسی ترکیه آسیب نخواهد دید."
بنعلی ایلدیریم، نخستوزیر ترکیه گفته است آن دستهای که در ارتش اقدامات امشب را انجام دادهاند "بالاترین هزینه" را خواهند پرداخت.
یک شاهد عینی به رویترز گفته است که در آنکارا صدای تیراندازی شنیده شده است.
نخست وزیر ترکیه گفته است نیروهای امنیتی فراخوانده شدهاند تا "هر آنچه که لازم است را انجام دهند".
رویترز میگوید همه پروازهای فرودگاه آتاتورک لغو شده است.
منابع خبری مختلف از وقوع انفجار در مرکز آموزشی نیروهای ویژه پلیس در آنکارا خبر می دهند.
دیلی صباح به نقل از وزیر دادگستری: اینها از گروه گولن دستور میگیرند و مستقل از فرماندهی ارتش عمل میکنند.
خبرگزاری رسمی ترکیه میگوید عدهای از افسران ارتش رئیس ستاد کل ارتش را به گروگان گرفتهاند.
گزارش ها و تصاویری در شبکه های اجتماعی منتشر شده که حکایت دارد گروه هایی از مردم در ترکیه برای برداشتن پول نقد جلوی ماشین های خودپرداز بانک ها صف بسته اند
جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا که در مسکو به سر میبرد گفته است امیدوار است که ترکیه صلح و ثبات داشته باشد.
بلومبرگ میگوید ارزش لیر ترکیه در برابر دلار آمریکا کاهش محسوسی داشته است.
سیانان ترک به نقل از خبرنگاران: تیراندازی ار هیلکوپتر در مقر رئیس ستاد ارتش و مقر اطلاعات ارتش دیده شده است.
تلویزیون دولتی که به تصرف نیروهای ارتش در آمده اعلام کرد که ارتش قدرت را در سراسر کشور به دست گرفته است.
تصاویری از حضور سربازان ارتش درون ساختمان تلویزیون دولتی ترکیه منتشر شده است.
حریت گزارش داده که تانک ها در مقابل ورودی فرودگاه آتاترک مستقر شده اند و رفت و آمد به این فرودگاه متوقف شده است.
ارتش در سراسر ترکیه مقررات منع آمد و شد اعلام کرد.
گفته میشود که شبکههای اجتماعی در ترکیه فیلتر شدهاند و ارتباطات تلفنی نیز با مشکل مواجه است.
تلویزیون الجزیره میگوید که رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در راه استانبول است.
سرگی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، گفته است امیدوار است ترکیه بدون خونریزی و از راههای مسالمتآمیز مشکلاتش را حل کند.
شماری از خبرنگاران از جمع شدن مردم در میدان تقسیم استانبول خبر دادهاند.
رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در مصاحبهای زنده گفت که ترکیه بر مشکلی که پیش آمده چیره خواهد شد.
آقای اردوغان از مردم ترکیه خواست به خیابانها بیایند تا با "شورش" انجام شده مقابله کنند.
وزارت امور خارجه آمریکا از شهروندان خود در ترکیه خواسته است تا پناه گرفته و از خانه و هتل بیرون نیایند
یک منبع اتحادیه اروپا به خبرگزاری رویترز گفته است که به نظر میرسد این کودتای به نسبت سازماندهی شده از سوی بخش قابل توجهی از ارتش بوده و تنها محدود به چند نظامی نمیشود.
این منبع گفته است که این نظامیان چندین نقطه استراتژیک استانبول را در دست دارند
حسن روحانی، رئیسجمهوری ایران دستور تشکیل فوری جلسه شورای امنیت ملی را صادر کرده است
رئیس شاخه استانبول حزب عدالت و توسعه در یک شبکه تلویزیونی خصوصی از هواداران حزب خواسته در مقابل کودتا "مقاومت" کنند و از آنها دعوت کرده برای استقبال از اردوغان به فرودگاه استانبول بروند.
رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه با استفاده از فیستایم پیامی مستقیم در شبکه تلویزیونی خبرترک پخش می کند.
دیلی صباح تصاویری منتشر کرده و نوشته که گروهی از مردم در واکنش به کودتا به خیابان ها ریخته اند. در دست تجمع کنندگان پرچم حزب عدالت و توسعه دیده می شود.
راشو تودی تصاویری منتشر کرده که می گوید از حواشی تیراندازی در ساختمان وزارت کشور ترکیه گرفته شده است.

بک شاهد عینی ساکن استانبول، به علی همدانی، گوینده چشم انداز بامدادی بیبیسی از شرایط حاکم بر استانبول گفت.
یورونیوز میگوید پخش برنامههای یورونیوز ترکی در ترکیه قطع شده است
منابع مقامهای آمریکایی به خبرگزاری رویترز گفتهاند که بر این باورند که تلاشهای کودتا در ترکیه در جریان است اما معلوم نیست که چه کسی پیروز میشود
رسانههای ایران میگویند هشت پرواز از فرودگاه امام به مقصد فرودگاه آتاتورک لغو شده است
محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در توییتر خود از اوضاع ترکیه ابراز نگرانی عمیق کرده است
فدریکو موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا خواهان خویشتنداری و احترام به نهادهای دموکراتیک شده است
توییتر، فیسبوک و یوتیوب در ترکیه فیلتر شدهاند
بوریس جانسون، وزیر امور خارجه بریتانیا از تحولات ترکیه ابراز نگرانی شدید کرده است
سیانان ترک میگوید صدای چندین انفجار در آنکارا شنیده شده است و این انفجارها در رادیو تلویزیون دولتی بوده است
خشایار جنیدی خبرنگار بیبیسی فارسی در ترکیه میگوید پرواز شرکت هواپیمایی بریتیش ایرویز به مقصد استانبول به صوفیه تغییر مسیر داده. پرواز لوفتانزا هم به فرانکفورت برگشته.
خبرگزاری آناتولی ترکیه به نقل از شاهدان عینی میگوید هلیکوپتر نظامی به سوی کاخ ریاستجمهوری تیراندازی کرده است
خبرگزاری نسیم ایران میگوید جنگندههای ارتش ایران از تهران، اصفهان و همدان به همراه تیپ ویژه تکاوران کرمانشاه به تبریز اعزام شدهاند
صدای انفجارهای شدیدی در نزدیکی کاخ ریاستجمهوری ترکیه شنیده شده است
رسانههای ایران خبر تشکیل جلسه فوری شورای عالی امنیت ملی درباره رویدادهای ترکیه را تکذیب کردهاند
در شبکههای اجتماعی گزارش شده که مردم با تجمع در میدان تقسیم علیه نظامیان شعار میدهند
سایت انتخاب به نقل از رئیس گروه تحقیقات دفاعی امنیتی مرکز مطالعات استراتژیک ریاست جمهوری ایران شایعه عبور هواپیمای اردوغان از مرزهای شمال غرب و اسکورت توسط نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی را رسما تکذیب کرده است
رضا حقیقتنژاد، خبرنگار ایرانوایر که در ترکیه است، در توییتی گفته است "حامیان اردوغان میدان تکسیم را تسخیر کردند و در حال شعار دادن هستند، فرودگاه هم در اختیار آنهاست، همه پرچم ترکیه در دست دارند"
رویترز: یک مقام بلندپایه ترکیه گفته است نیروهای هوادار اردوغان در حال گرفتن کنترل از دست گروهی از نظامیان هستند که خواهان سرنگونی دولت هستند
گزارشهای تأیید نشده حاکی است که صدای تیراندازی و انفجار از ساختمان شبکه ت ر ت در آنکارا شنیده شده.
گزارش شده که صدای دو انفجار مهیب در آنکارا شنیده شده است.
شبکه تلویزیونی ترکی سیانان تصاویر شماری از شهروندان استانبول را نشان میدهد که به خیابان آمدهاند و به نظر میآید بعضی از آنان از مخالفان اقدام ارتش ترکیه علیه دولت اردوغان باشند. پیشتر آقای اردوغان در مصاحبهای از مردم خواسته بود برای مخالفت با ارتش به خیابان بیایند.
نفیسه کوهنورد٬ خبرنگار بیبیسی که سالها تحولات داخلی ترکیه را پوشش داده است٬ میگوید بخش زیادی از نیروهای ارتش طرفدار دولت آقای اردوغان هستند. نکته مهم این است که کدام گروه بر دیگری غلبه کند. این تقابل میتواند حتی به سود دولت آقای اردوغان تمام شود.
عبدالله گل الان در مصاحبه تلفنی با شبکه آمریکایی سیانان ترکی خطاب به نیروهای ارتش میگوید که خیابان را ترک کنند و بگذارند آرامش به ترکیه بازگردد.
شبکههای خبری تصاویری نشان میدهد که در آن شماری از مردم استانبول در نزدیکی میدان تقسیم بالای ساختمان رفتهاند و پرچم ترکیه را به همراه تصویر آقای اردوغان نشان میدهند.
گزارشها حاکی از درگیری در میدان تقسیم استانبول است
رسانههای دولتی ترکیه میگویند سربازانی که به مراکز خود برگردند و سلاحهایشان را تحویل دهند، محاکمه نخواهند شد
تمامی احزاب سیاسی عمده ترکیه تحولات اخیر این کشور را محکوم کردهاند

فتحالله گولن رهبر جنبش خدمت از سوی مقامهای ترکیه متهم است که در تحولات اخیر دست دارد. رجب طیب اردوغان نظامیان طرفدار فتح الله گولن، رهبر اسلام گرای تبعیدی را به راه اندازی کودتا متهم کرده.

تانکهای ارتش ترکیه در خیابانهای استانبول.
گزارشها از جمله حاکی از آن است که تانکهای ارتش اطراف ساختمان پارلمان هم به کار گرفته شدهاند.
برخی از طرفداران رجب طیب اردوغان تلاش کردهاند در نزدیکی پارلمان تجمع کنند.
خبرنگاران میگویند از مساجد استانبول اذان با صدای بلند پخش میشود
در تصاویری که از شبکههای تلویزیونی پخش میشود٬ به وضوح صدای شلیک گلوله شنیده میشود. خبرگزاری رویترز ویدئویی را منتشر کرده که نشان میدهد گروهی از مردم که روی پل حرکت میکنند با شنیدن صدای گلوله به سوی دیگر فرار میکنند.
فرمانده نیروهای ویژه ارتش ترکیه گفته است که بخشی از ارتش "خیانت" کرده است، اما آنها موفق نخواهند شد و ارتش ترکیه در خدمت مردم است.
روسیه از تحولات ترکیه به شدت ابراز نگرانی کرده است

مهدی قدیمی خبرنگار روزنامه شرق میگوید این روزنامه برای روز شنبه چاپ دوم دارد که به تحولات ترکیه اختصاص دارد.
نبرد اردوغان و 'دولت موازی'
صدایشان مضطرب است.
'خونهای پسر؟''بله''عملیات داشتن. دارن خونهها رو میگردن.. هرچی تو خونه داریم ببر بیرون.''توی گاوصندوق پول هست.''همون منظورمه.'
اغراق نیست اگر بگوییم این گفتگوی تلفنی راه ترکیه مدرن را عوض کرد.
گفتگویی که درست یک سال پیش منتشر شد. آنها که پخشاش کردند میگویند مدرکی است که نشان میدهد رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور فعلی و نخستوزیر آن زمان ترکیه، بعد از آنکه پلیس به خانه شماری از وزیراناش رفته بود، به پسرش میگوید پولهای نقدش را قایم کند.
افشای این مکالمه بخشی از بزرگترین رسوایی مالی تاریخ معاصر ترکیه بود. ماجرایی که به نظر میرسید دست داشتن آقای اردوغان و حلقه نزدیکاناش را در اختلاسی عظیم ثابت میکند.
رسانهها از مدیر یک بانک دولتی میگفتند که حدود ۴.۵ میلیون یورو، یعنی ۳.۵ میلیون پوند، در جعبههای کفش قایم کرده بوده. و از تاجری ایرانی که متهم بود برای دور زدن تحریمهای ایران – و با کمک مقامهای کشور – ۸۷ میلیارد دلار پولشویی کرده.
خیلی از مردم ترکیه، تا نسلها، آن روز را فراموش نمیکنند: روز ۱۷ دسامبر ۲۰۱۳ را.
اما اردوغان هم بیکار ننشست. بلافاصله واکنش نشان داد و گفت مکالمه ضبط شده دروغ است، سراسر "مونتاژ" است. از دستهای پشت پرده گفت، به قول خودش "دولت موازی"، که میخواهد دولت منتخب را سرنگون کند.

فتحالله گولن از یار آقای اردوغان به دشمن سرسختاش بدل شده
گفت همه ماجرا زیر سر فتحالله گولن است، نویسنده و خطیب مذهبی که روزگاری از یاران نزدیک آقای اردوغان بود، اما امروز دشمن سرسخت اوست و در تبعید خودخواسته در پنسیلوانیای آمریکا زندگی میکند.
در یک سالی که از آن ماجرا میگذرد، هواداران گولن – یا "گولنیستها" – شدهاند دشمنان شماره یک کشور. دولت ترکیه بلافاصله اعلام کرد امنیت ملی در خطر است و به جنگ "دولت موازی" رفت. هزاران افسر پلیس و دادستان و قاضی اخراج شدند. دولت گفت این افراد برای گولن کار میکردهاند.
به این ترتیب – با تغییر فرماندهی پلیس – دور دوم دستگیریها، که قرار بود ۲۵ دسامبر انجام شود، انجام نشد.
یاسین توپچی آن زمان معاون فرماندهی واحد جرایم مالی بود، و از مسئولان ارشد تحقیقات. روز ۱۸ دسامبر از مقامش خلع شد.
میگوید: "وقتی کودتا میشود همه چیز را از پارلمان مخفی میکنند، ولی ما همه مدارک و گزارشهامان را برای بررسی به پارلمان دادیم. ترکیه خاطرات بدی از کودتا دارد. دولت از این سابقه استفاده کرد چون نمیخواست مردم بفهمند واقعا چه خبر است."
میپرسم واقعیتها هرگز روشن خواهد شد؟ پاسخ میدهد: "در کوتاهمدت ممکن است مردم گول بخورند و بازی داده شوند، اما مدتی که بگذرد حقیقت را میبینند و واکنش نشان میدهند."
مرحله دوم سرکوب دولت برخورد با رسانههایی بود که تهدید تلقیشان میکرد. یوتیوب و توییتر مسدود شدند. اقدامی که مدتی بعد به دستور دادگاه قانون اساسی لغو شد.
آقای اردغان روایت خودش را از آنچه رخ داده بود اعلام کرد، در رسانههایی که هر کار توانسته کرده که تمامقد پشت دولت بایستند.
در نهایت همین هفته گذشته، مأمورها به رسانههای هوادار گولن یورش بردند و بیش از ۲۰ خبرنگار و کارمند دیگر از روزنامه مخالف "زمان" و شبکه تلویزیونی "سامانیولو” را بازداشت کردند.
اتحادیه اروپا واکنش نشان داد و این اقدام را "مغایر معیارها و ارزشهای اروپایی" دانست. آقای اردوغان هم به اروپاییها تاخت و از بروکسل خواست در کار ترکیه دخالت نکند.
چنگیز چاندار، تحلیلگر سیاسی ترکیه، میگوید: "اتهامها انقدر جدی بودند که دولت ناچار شد برای مقابله با آن در جهت استبداد حرکت کند. اگر با این ماجرا آنطور که در یک کشور دموکراتیک باید برخورد شود برخورد میشد، کار دولت تمام بود. آنچه رخ داد نشان داد که ترکیه هنوز با یک دموکراسی ریشهدار و کارا فاصله دارد."
ترکیه در آخرین ردهبندی آزادی مطبوعات که از سوی خبرنگاران بدون مرز منتشر میشود، بین ۱۸۰ کشور ۱۵۴ ام شد. بسیاری وضع آزادی بیان را در این کشور نگرانکننده میدانند. وضعی که با تکیه دولت بر حامیان وفادارش به مرور سختتر میشود.
اما دولت آقای اردوغان هر گونه انتقاد گروههای حقوق بشری، رسانههای بینالمللی یا دولتهای غربی را حمله بیپایهواساس به این کشور میداند، توطئهای برای بیاعتبار کردن کشوری که نمیخواهد دنبالهرو غربیها باشد.
راهآمدن رسانههای ترکیه با حکومت باعث شده دولت بتواند هرگونه خبررسانی در مورد تحقیقات پارلمانی در مورد فساد را – که قرار است پیش از پایان ماه دسامبر به پایان برسد – منع کند.
فقط چند روزنامه گفتهاند به دستور دولت عمل نمیکنند.
یکی از معدود رسانههای منتقد که همچنان به کارش ادامه میدهد خبرگزاری جهان است. اما آن هم نگران است در دور بعدی بازداشتها هدف قرار بگیرد.

مخالفان آقای اردوغان میگویند رسانهها را سرکوب کرده
رئیساش عبدالحمید بیلیجی است. میگوید دولت ماههاست نمیگذارد خبرنگاران جهان خبرهای مربوط به ریاستجمهوری یا نخستوزیری را پوشش بدهند. ضمن اینکه از آگهیدهندگان روزنامه هم خواسته شده قراردادهایشان را با این خبرگزاری لغو کنند.
آقای بیلیجی میگوید: "در یک دموکراسی عادی آزادی بیان را تبلیغ و ترویج میکنند – نه اینکه موضوع مرگ و زندگی باشد. این برچسب "دولت موازی" هم فقط برای این است که کسانی را که نظرهای متفاوت دارند ساکت کنند. من کارم روزنامهنگاری است. اگر کسی خطایی کرده باید دربارهاش بنویسم. اتهامی که میزنند هیچ پایه و اساسی ندارد."
اما با وجود همه آشوبهای دوازده ماه گذشته، رجب طیب اردوغان بعد از ماجرای ۱۷ دسامبر دو انتخابات را برده: انتخابات محلی و انتخابات ریاستجمهوری.
اغراق نیست اگر بگوییم بعد از آتاتورک که بنیانگذار جمهوری ترکیه بود، او قدرتمندترین رهبر این کشور است. و هر چه میگوید و هرچه میکند برای نیمه محافظهکارتر کشور است که حمایتاش میکنند. آنها که نمیکنند هم – به باور اردوغان – مشکل خودشان است.
موفقیت اردوغان دو دلیل اصلی دارد. دلیل اول رشد اقتصادی چشمگیر در دوران رهبریاش – که ترکیه را از کشور بحرانزده سال ۲۰۰۱ به هفدهمین اقتصاد بزرگ دنیا بدل کرده. و دلیل دوم زبان و لحنش که شدیدا اسلامی است – مثلا اینکه دختران را تشویق میکند در مدرسه و دانشگاه روسری سر کنند، چیزی که پیش از او اساسا ممنوع بود.
آقای اردوغان چنان در ساختن پایگاه مردمی برای خودش موفق بوده که بسیاری از هواداراناش یک لحظه هم در روایت او از آنچه دسامبر سال گذشته رخ داد شک نکردهاند.
مثلا ابراهیم ییلدریم که کاسب است معتقد است اتهامهایی که به دولت زدند همه ساختگی بوده. میگوید: "ترکیه یکی از آزادترین رسانههای دنیا را دارد. فساد هم همیشه در این کشور بوده. بعد از اردوغان کمتر شده. اما بعضیها در پلیس از جای دیگر دستور میگیرند – خوشم نمیآید."
نظرش را در مورد آقای اردوغان میپرسم. میگوید: "قهرمان ما است. اقتصاد را نگاه کنید: مدام رشد کردهایم. اگر حزب او سر کار بماند کشورمان قویتر و ثروتمندتر از این هم میشود."
دانشجوهایی مثل زینب الهام از آقای اردوغان حمایت میکنند
از یک دانشجو هم همین را میپرسم. اسماش زینب الهام است. میگوید: "رئیسجمهور هم آدم است. مثل بقیه آدمها اشتباه میکند. اما فشار رویش خیلی زیاد است. خودش و حزباش نسبت به اسلام حساساند، و به همین خاطر است که اکثریت مسلمانهای ترکیه بهشان رأی میدهند."
اما آنچه ۱۷ دسامبر ۲۰۱۳ رخ داد تأثیرش را گذاشته. رهبری را که به نظر میرسید شکستناپذیر است غافلگیر کرد و "دشمن داخلی" آفرید. از این گذشته تصویر سران ترکیه را ورای مرزهای این کشور دگرگون کرد. و اختلاف درونی جامعه دوپاره ترکیه را عمیقتر از همیشه کرد.
تردیدی نیست که رجب طیب اردوغان راز بقای سیاست را بهتر از هر کس میداند. اما در این راه شکافی عمیق در دل جامعه ترکیه ایجاد کرده.
و منتقداناش همین را میراث او میدانند.
فتحالله گولن از یار آقای اردوغان به دشمن سرسختاش بدل شد. مطلبی از ، خبرنگار بیبیسی بخوانید
یک مقام دولتی ارشد به خبرگزاری رویترز گفته است که یک گروه از نظامیان تلاش کردند قدرت را به دست بگیرند. این گروه چند تانک داشته و به نیروهایش دستور داده که خیابانها را بگیرند. اما به گفته این مقام دولتی گروهی که برای کودتا تلاش کرده در بسیاری از مناطق به مشکل برخوردهاند.
این مقام دولتی پیشبینی کرده که ناآرامیها تا یک شبانهروز دیگر ادامه داشته باشد.
بسیاری از شبکههای تلویزیونی ترکیه که به تصرف ارتش درآمده بودند در حال حاضر پخش خود را متوقف کردهاند.
اطراف فرودگاه آتاتورک٬ بزرگترین فرودگاه ترکیه که تا ساعتی پیش در تصرف ارتش بود حالا پر از مردمی شده که به نظر میآید هوادار دولت آقای اردوغان باشند. گزارش شده تانکهای ارتش از فرودگاه فاصله گرفتهاند.
خشایار جنیدی، خبرنگار ما در ترکیه، میگوید تصاویری به کمک موبایل پخش میشود که نشان میدهد پارلمان ترکیه جلسهای برگزار کرده است.
گفته شده که نمایندگان پارلمان فردا نیز جلسهای برگزار خواهند کرد.
یک مقام آگاه در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم شایعه ورود آقای اردوغان به ایران را تکذیب کرده است. همچنین یک مقام دیگر هم گفته قرار نیست شورای عالی امنیت ملی ایران جلسه اضطراری داشته باشد.
تلویزیون انتیوی ترکیه میگوید یک جنگنده نیروی هوایی این کشور یکی از هلیکوپترهایی را که در اختیار عوامل کودتا بوده سرنگون کرده است.
این خبر را منبع دیگری تایید نکرده است.
از جمله نخستین اقدامات رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه پس از رسیدن به قدرت تصفیه ارتش از فرماندهانی بود که احتمال میداد به مخالفت با او برخیزند و احیانا به کودتا بیندیشند.
در باره نتیجه ۱۳ سال تلاش اردوغان برای تصفیه ارتش ترکیه
از جمله نخستین اقدامات رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه پس از رسیدن به قدرت تصفیه ارتش از فرماندهانی بود که احتمال میداد به مخالفت با او برخیزند و احیانا به کودتا بیندیشند.
در همان سالها پروندهای به نام ارگنکن مطرح و شماری از فرماندهان بلندپایه ارتش به اتهام طرحریزی کودتا علیه او زندانی شدند.
خیلیها در صحت چنین اتهامی تردید کردند و ناظران معتقد بودند که در نتیجه این پرونده دیگر خیال اقای اردوغان از هرگونه کودتای ارتش علیه او راحت شده است.
طی سالهای اخیر هم ارتش وفاداری خود به اوامر آقای اردوغان را از خود نشان داد.
کودتای امشب به گفته آقای اردوغان و همچنین دست کم یکی از فرماندهان بلندپایه ارتش از جانب شبکهای از فرماندهان ردههای میانی سازماندهی شده که در نخستین اقدام رئیس ستاد ارتش را به گروگان گرفتند.
به نظر میرسد در صورتی که کودتا شکست بخورد، بر اقتدار و اعتماد به نفس آقای اردوغان افزوده خواهد شد، هرچند این کودتا که شمار زیادی از نفرات ارتش در آن حضور داشتند ضربهای بر پیکره نیروهای مسلح ترکیه خواهد بود و میتواند به تضعیف آن بینجامد.
خبرگزاری آناتولی ترکیه میگوید در حمله هلیکوپتر ارتش به نیروهای ویژه پلیس ١٧ مامور پلیس ترکیه کشته شدهاند.
بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل خواهان آرامش در ترکیه شده است.
سخنگوی آقای بان گفته است که او از نزدیک تحولات ترکیه را دنبال میکند.
دبیر کل ناتو با انتشار خواستار آرامش و خویشتنداری در ترکیه شده است.
ینس استولتنبرگ گفته: "خواهان احترام کامل به نهادهای دموکراتیک و قانون اساسی ترکیه هستیم. ترکیه یک همپیمان ارزشمند برای ناتو است."
خشایار جنیدی، خبرنگار ما در استانبول میگوید سازمان اطلاعات و امنیت ترکیه اعلام کرده است که کودتا کنترل شده است.
گزارشها حاکی از وقوق انفجاری در نزدیکی ساختمان پارلمان ترکیه است.
تصاویری منتشر شده که حاکی از زخمی شدن هواداران رجب طیب اردوغان و معترضان به کودتا در پل بسفر است.
خشایار جنیدی، خبرنگار ما، میگوید همین حالا صدایی شبیه به صدای انفجار را در استانبول شنید.

در مناطق مختلف ترکیه مخالفان کودتا و طرفداران حزب عدالت و توسعه (حزب رجب طیب اردوغان) به خیابانها آمدهاند.
گزارشها حاکی از آن است که هواداران رجب طیب اردوغان قصد دارند ساختمان تلویزیون دولتی ترکیه را، که به تصرف گروه عامل کودتا در آمده، بگیرند.
گزارشهایی حاکی از آن است که هلیکوپترهای ارتش ترکیه به پارلمان این کشور حمله کرده و به آن آتش گشودهاند.
گزارشهای تاییدنشدهای از یک انفجار بزرگ در استانبول حکایت دارند.
نخست وزیر ترکیه اعلام کرده است که بر فراز آنکارا منطقه پرواز ممنوع اعلام شده است.
خبرگزاری آناتولی میگوید هواداران رجب طیب اردوغان وارد ساختمان تلویزیون دولتی شدهاند.
پیش از نیمه شب به وقت محلی گروه عامل کودتا این ساختمان را تصرف کرد.
اوموت شکری، کارشناس ژئوپولتیک و روابط ایران و ترکیه میگوید: "برنده واقعی شبه کودتا اردوغان و نظام ریاست جمهوری خواهد بود پیروزی حزب عدالت و توسعه در انتخابات آینده گارانتی شد".
به گزارش رویترز تلویزیون دولتی ترکیه پخش برنامههایش را از سر گرفته است.
آسوشیتدپرس از قول کارکنان تلویزیون نوشته است که عوامل کودتا آنها را به گروگان گرفته بودند.
پنتاگون با صدور بیانیهای گفته است: "تحولات را دنبال میکنیم. تاکنون بر پایگاه هوایی ما در اینجرلیک و عملیات ضد داعش تاثیری نگذاشته."
جان کری وزیر امور خارجه آمریکا حمایت کشور خود از دولت منتخب ترکیه را اعلام کرده است و خواهان پرهیز از خونریزی شده است
نخستوزیر ترکیه گفته است اوضاع تقریبا تحت کنترل است
خبرگزاری فرانسه میگوید دولت یونان حمایت خود را از اردوغان اعلام کرده است
پنتاگون میگوید تحولات امروز ترکیه تاثیری بر فعالیتهای پایگاه هوایی اینجرلیک نگذاشته است
گروه مرتبط با فتحالله گولن، رهبر جنبش خدمت تلاش برای کودتا در ترکیه را محکوم کرده است
علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران گفته است که این کشور به دقت و با نگرانی وقایع ترکیه را تحت نظر دارد و بیثباتی در این کشور را مخل امنیت و آرامش مردم میداند
علی شمخانی گفته است تمام مرزهای زمینی و هوایی مشترک ایران و ترکیه تحت نظارت و کنترل کامل قرار دارد و اشراف جامع در این بخش حاکم است.
مقامهای دولتی ترکیه میگویند رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه به استانبول بازگشته است.
آقای اردوغان در تعطیلات بود که گروهی از نظامیان اقدام به کودتا کردند.
محمود علوی، وزیر اطلاعات ایران به تلویزیون این کشور گفته است که نیروهای نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در حد ضرورت به حال آمادهباش درآمدهاند و مرزها در کنترل کامل است.
گزارشها حاکی از کشته شدن دو نفر در درگیریهای استانبول است.
وزارت امور خارجه و سفارت ایران در ترکیه از گردشگران ایرانی در ترکیه خواسته است محل اقامتشان را ترک نکنند. به ایرانیان حاضر در ترکیه گفته شده که از حضور در هرگونه تجمع خودداری کنند
گزارشها حاکی از آن است که نظامیان گروه عامل کودتا به ساختمان سیانان ترک رفتهاند.
سیانان ترک میگوید نظامیان عامل کودتا وارد ساختمان این شبکه و خبرگزاری دوغان شدهاند.
در گزارش زنده سیانان ترک صدای هیاهو و درگیری شنیده میشود.
خشایار جنیدی، خبرنگار بیبیسی فارسی در استانبول میگوید ساختمان پارلمان ترکیه دوباره هدف قرار گرفته.

این مجری ت.ر.ت که بیانیه ارتش را خواند، و بعدش در جمع مخالفان کودتا گفت بهزور خوانده، حالا باز جلوی دوربین نشسته…
صدای انفجارهای جدیدی در استانبول شنیده شده است
سربازان عامل کودتا که در ساختمان سیانان ترک هستند میخواهند پخش برنامههای این شبکه را قطع کنند.
رویترز از قول شاهدی عینی میگوید که دهها نفر از سربازانی که در اقدام به کودتا شرکت داشتند سلاحهایشان را به پلیس تحویل دادهاند.
آسوشیتدپرس میگوید بین سربازان عامل کودتا و نیروهای پلیس در استانبول درگیری رخ داده و آنها تبادل آتش کردهاند.
خبرگزاری رویترز میگوید نزدیک به سی سرباز پس از این که توسط پلیس محاصره شدند، سلاحهای خود را زمین گذاشتند
محمد جواد ظریف،وزیر امور خارجه ایران در توییتر خود نوشته است "دفاع شجاعانه مردم ترکیه از دموکراسی و دولت منتخبشان نشان میدهد که کودتاها جایی در منطقه ما ندارند و محکوم به شکست هستند"
دیوار صوتی برفراز استانبول شکسته شده است
سخنگوی سازمان اطلاعات و امنیت ترکیه گفته است تلاش برای کودتا شکست خورده اما هنوز مقاومتهایی در جریان است
اردوغان در جمع هوادارانش در فرودگاه آتاتورک از خودرو پیاده شده و بین مردم حضور یافته
درچند دقیقه گذشته صدای دو انفجار در نزدیکی میدان تقسیم شنیده شده است
رجب طیب اردوغان نشستی مطبوعاتی برگزار میکند.
رجب طیب اردوغان پس از بازگشت به استانبول در نشستی مطبوعاتی اعلام کرد که "اقلیتی در ارتش" اقدام به کودتا کردند، کسانی که به گفته او چشم دیدن اتحاد مردم ترکیه را ندارند.
آقای اردوغان گفت عوامل این کودتا تاوان سنگینی برای کارشان خواهند داد.
او گفت ترکیه، ترکیه قدیم نیست.
آقای اردوغان به کنایه گفت افرادی در ارتش از پنسیلوانیا (محل اقامت فتح الله گولن) دستور میگیرند.
رجب طیب اردوغان گفت میلیونها نفر به خیابان آمدهاند و او از قدرت کنار رفتنی نیست.
آقای اردوغان گفت این تلاش برای کودتا نشان میدهد که جنبش گولن در تروریسم مسلحانه دست دارد و کودتا فرصتی است که ارتش پاکسازی شود.
رئیس جمهور ترکیه گفت اعضای این کابینه وظایف عادی خود را در آنکارا انجام میدهند.
فتحالله گولن که زمانی متحد آقای اردوغان بود، از سوی رئیسجمهوری ترکیه و یارانش متهم است که قصد دارد او را سرنگون کند، اتهامی که از سوی آقای گولن رد میشود. آقای اردوغان از دو سال پیش خواهان استرداد فتحالله گولن، شخصیت مذهبی مقیم آمریکا است.
فتحالله گولن ۷۴ ساله از سال ۱۹۹۷ به این سو در تبعیدی خود خواسته در پنسیلوانیای آمریکا زندگی میکند.
جنبش خدمت (هیزمت) فتحالله گولن یکی از بزرگترین شبکه های اسلامگرا در جهان است و داراییهایش در سراسر جهان می تواند میلیاردها دلار ارزش داشته باشد. این جنبش در سراسر جهان میلیونها هوادار دارد که شماری از مدارس، اندیشکدهها و رسانهها را اداره میکنند
پیش از آن که آقای اردوغان منتقد فتحالله گولن شود، جنبش تحت رهبری او (خدمت)، به پیروزی حزب آقای اردوغان در سه دوره انتخابات کمک کرد.
بخشی از این همکاری غیررسمی، نقش دادستانهای هواخواه جنبش خدمت در محاکمه افسران ارتش بود که جزیی از مبارزه حزب عدالت و توسعه برای تضعیف سلطه ارتش قدرتمند ترکیه بر سیاست کشور بود.
هواداران آقای اردوغان میگویند که فتحالله گولن در پلیس و دادگستری ترکیه و همچنین در حزب حاکم عدالت و توسعه نفوذ دارد
رجب طیب اردوغان گفته است پس از آن که هتلش را به مقصد استانبول ترک کرد، با بمب به هتل محل اقامتش حمله شد.
قطر که روابط نزدیکی با ترکیه دارد تلاش برای کودتا در ترکیه را محکوم کرده است
گزارشهایی حاکی از یک انفجار دیگر در آنکارا است.
سازمان هواپیمایی کشوری ایران گفته است تا اطلاع ثانوی هیچ پروازی از فرودگاههای این کشور به مقصد ترکیه انجام نخواهد شد.
ایرنا، خبرگزاری رسمی ایران میگوید سه گذرگاه بازرگان در شمال، رازی در شهرستان خوی و سرو در شهرستان ارومیه که مرزهای رسمی ایران و ترکیه است، امروز شنبه تعطیل خواهند بود
اردوغان گفته است که از سرنوشت رئیس ستاد مشترک ارتش ترکیه خبری ندارد
هیلاری کلینتون، نامزد احتمالی حزب دموکرات آمریکا گفته است که رویدادهای ترکیه را با نگرانی دنبال میکند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از رئیس مجلس ترکیه میگوید یک بمب به ساختمان مجلس این کشور آسیب وارد کرده است
خشایار جنیدی، خبرنگار ما در استانبول میگوید نخست وزیر ترکیه به خلبانان نیروی هوایی مستقر در پایگاه اسکی شهر دستور داده که به نیروهای طرفدار کودتا حمله کنند.
مقامهای دولت ترکیه میگویند دهها نفر تا کنون در ارتباط با تلاش برای کودتا بازداشت شدهاند
نخستوزیر ترکیه گفته است بیش از 120 نفر در ارتباط با تلاش برای کودتا بازداشت شدهاند
روزنامه حریت میگوید شماری از سربازان وارد دفتر این روزنامه شدهاند
حمید ابوطالبی، معاون سیاسی دفتر رییس جمهوری اسلامی ایران در توییتر خود نوشته است که مردم مسلمان و همسايه تركيه حاكميت خود را پس خواهند گرفت. او گفته است " ما هيچگاه دربرابر كودتا ونقض حاكميت مردم بیتفاوت نبودهايم"
نخستوزیر ترکیه به ارتش دستور داده تا هواپیمایی را که طراحان کودتا ربوده بودند، مورد هدف قرار دهند
گزارشها حاکی از کشته شدن یک ژنرال ارتش ترکیه است که در تلاش برای کودتا دست داشته
پخش برنامههای سیانان ترک دو باره از سر گرفته شده است
خبرگزاری رویترز میگوید سربازان کنترل فرودگاه اصلی استانبول را در دست گرفتهاند
روزنامه دولتی صباح به نقل از دادستان آنکارا میگوید تا کنون 42 نفر که بیشترشان پلیس هستند کشته شدهاند
خبرگزاری رویترز میگوید سیزده سرباز که در هنگام تلاش برای کودتا میخواستند وارد کاخ ریاستجمهوری شوند، بازداشت شدهاند
سیانان ترک از درگیری در پایگاه نظامی ملطیه در شرق این کشور خبر داده است
سربازانی که به دفتر سیانان ترک حمله کرده بودند، بازداشت شدهاند
جنبش اسلامی "گولن" چیست؟ آیا این جنبش دارای ارزشهای مدرنیته است یا در پس پرده دارای عناصر بنیادگرایی است؟ این مطلب را بخوانید
رنگین ارسلان، خبرنگار بیبیسی ترکی در ترکیه، میگوید جمعه شب "کابوسی برای ترکیه" بود و با طلوع آفتاب "تصویری تیره و تار" برای کشور در حال پدیدار شدن است.
رنگین میگوید برای مردم ترکیه بروز نوعی بحران قابل تصور بود اما هیچ کس انتظار چنین اتفاقاتی را نمیکشید. او میگوید این اولین باری است که مردم صدای پرواز جنگندهها را بالای شهرشان میشنیدند.
رنگین ارسلان میگوید: "این برای ما تجربهای دردناک بود."
نخستوزیر ترکیه خواهان نشست فوری مجلس این کشور شده است
وزارت امور خارجه ترکیه در بیانیهای گفته است که تلاش برای کودتا توسط محفلی در ارتش این کشور صورت گرفته و شکست خورده است. این بیانیه میگوید رئیسجمهوری و دولت بر اوضاع تسلط دارند
برخی گزارشها حاکی از آن است که بمباران کاخ ریاستجمهوری ترکیه توسط جنگندههایی که در دست عوامل کودتا است ادامه دارد
خشایار جنیدی، خبرنگار ما در استانبول میگوید که با وجود زد و خوردها به نظر میرسد کودتابه اهداف خود نرسیده است و نیروهای وفادار به رجب طیب اردوغان در حال پس گرفتن کنترل هستند.
خشایار میگوید به نظر میرسد فضا به سمت آرامش میرود و لااقل در یک ساعت و نیم گذشته صدای پرواز جنگندهها و هلیکوپترها قطع شده است.
یک هلیکوپتر عوامل کودتا که به ایستگاه ماهوارهای دولت ترکیه، ترکست، آتش گشوده بود، ساقط شده است.
به گزارش رویترز رجب طیب اردوغان از هوادارانش خواسته است که تا برگشتن اوضاع به حال عادی از خیابانها به خانه نروند.
سیانان ترک تصاویر تسلیم شدن یک گروه از نظامیان حامیان کودتا بر روی پل بغاز را نشان داده است
اردوغان گفته است که کودتا موفق نخواهد بود
گزارش شده که دریاسالار نجات آتیلا دمیرخان از رهبران کودتا در ایالت مرسین بازداشت شده است
نخستوزیر ترکیه گفته است امید دوندار، فرمانده ارتش به عنوان جانشین موقت خلوصی آکار رئیس ستاد مشترک ارتش تعیین شده است
شمار بیشتری از سربازانی که در تلاش برای کودتا مشارکت داشتند، تسلیم شدهاند
یک مقام دفتر ریاستجمهوری ترکیه گفته است جنگندههای اف شانزده به تانکهایی که توسط طراحان کودتا در برابر کاخ ریاستجمهوری مستقر شده بودند، حمله کردهاند
دیلی صباح گزارش کرده که تاکنون بیش از 330 نفر از عوامل کودتا در سراسر ترکیه بازداشت شده اند. کشته شدن 60 نفر هم در سراسر کشور گزارش شده است.
فتحالله گولن، شخصیت مذهبی ترکیه که مقیم آمریکا است شدیدا تلاش برای کودتا را محکوم کرده است. او در بیانیه کوتاهی اتهام ارتباط با چنین طرحی را رد کرده و گفته است به عنوان فردی که در چند دهه گذشته، چند کودتای نظامی از سر گذرانده، چنین اتهامی را توهینآمیز میداند.
فیلمی در شبکه تلویزیونی روتاخبر پخش شده که نشست پارلمان ترکیه را در لحظه اصابت بمب به ساختمان پارلمان نشان می دهد.
کودتایی که برای برچیدن بساط اقتدار رجب طیب اردوغان به راه افتاد، به نظر می رسد به تحکیم بیشتر جایگاه او بینجامد
تحلیلی از مهرداد فرهمند، خبرنگار بیبیسی در قاهرهرا بخوانید: کودتایی که برنده آن اردوغان شد
خبرگزاری رویترز میگوید بیانیهای را با ایمیل از بخش حامی کودتا در ارتش دریافت کرده که در آن گفته شده سرسختانه به نبرد ادامه میدهد.
خبرگزاری آناتولی میگوید 754 نفر از نیروهای ارتش در ارتباط با کودتا بازداشت شدهاند
چین خواهان برقراری هر چه سریعتر ثبات و نظم در ترکیه شده است
رویترز: مقامهای ترکیه میگویند 29 سرهنگ و 5 ژنرال ارتش ترکیه برکنار شدهاند
هنوز از سرنوشت رئیس ستاد مشترک ارتش، فرمانده نیروی زمینی و نیروی هوایی ترکیه اطلاعی در دست نیست
یک مقام ترکیه گفته است که عاملان کودتا دیگر جنگندهای در اختیار ندارند و تنها چند هلیکوپتر دارند
به گزارش رویترز یک مقام ارشد ترکیه گفته است چند هلیکوپتری که همچنان در دست عوامل کودتا قرار دارد سرنگون خواهند شد.
خلوصی آکار، رئیس ستاد مشترک ارتش ترکیه از یک پایگاه هوایی در آنکارا نجات داده شده است
گلنور آیبت رئیس دپارتمان علوم سیاسی و روابط بینالملل دانشگاه باغچهشهیر استانبول در مورد شکست کودتا این دلایل را در مصاحبه با بیبیسی مطرح کرده است
خبرگزاری فرانسه: پلیس ترکیه میگوید 16 عامل کودتا در درگیری ها کشته شدهاند
کره جنوبی از شهروندان خود خواسته تا از سفر به ترکیه خودداری کنند و سفرهای از قبل رزرو شده را لغو کنند
مایکل استیونس مدیر موسسه مطالعاتی رویال یونایتد به بیبیسی گفته است تلاش برای کودتا به شدت برای اردوغان مضر است.او در مقطعی از این طرح، معلوم نبود کجاست و این ذهنیت را پیش میآورد که کنترل کامل کشور را در دست ندارد.
تسنیم: سخنگوی شورای عالی امنیت ملی ایران از تشکیل جلسه این شورا در باره تحولات ترکیه خبر داده است.
سخنگوی شورای عالی امنیت ملی همچنین به تماسهای محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران با همتای ترک خود اشاره کرده است.
کتی ویلسون خبرنگار بیبیسی میگوید اگرچه مقررات منع آمد و شد در ترکیه برقرار است اما چندان رعایت نمیشود. او میگوید مردم به تدریج در حال آمدن به خیابانها هستند و مغازهها هم در حال باز شدن هستند
یک مقام فرودگاه امام در مصاحبه با خبرگزاری تسنیم از احتمال از سرگیری پروازها به ترکیه از عصر امروز خبر داده است
تسنیم: تمامی پروازهای فرودگاه هاشمینژاد مشهد به مقصد ترکیه صبح امروز به دلیل حوادث ترکیه لغو شدهاند
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام بلندپایه دولت ترکیه میگوید که 1563 نظامی در سراسر ترکیه بازداشت شدهاند
دونالد توسک، رییس شورای اروپا گفته است راه حل تنش های ترکیه، اسلحه نیست. آقای توسک اضافه کرده است اتحادیه اروپا به طور کامل از دولت ترکیه، که به شیوهای دموکراتیک انتخاب شده، حمایت میکند.
بوریس جانسون، وزیر خارجه بریتانیا گفته است با همتای ترکیهای خود صحبت کرده و بر حمایت کشورش از دولت ترکیه تاکید کرده است. جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا و آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان نیز اظهارات مشابهی داشتهاند.